تصمیمات اصلی در امور پیشبرد فروش

 

  • تعیین اهداف پیشبرد فروش: اهداف پیشبرد فروش بر مبنای اهداف بازاریابی محصول تعیین می­شود و با توجه به نوع بازار هدف متغیر خواهد بود.
  • انتخاب ابزار پیشبرد فروش: ابزار پیشبرد فروش شامل موارد زیر می­باشد.

الف: نمونه­ها: در این روش مقادیر کمی از محصول برای آزمایش به مشتریان عرضه می­شود.

ب: کوپن­های تخفیف: تضمین­هایی هستند که موجب صرفه جویی در خرید محصول می­شوند.

ج: بسته­های بزرگتر شامل چند مورد از محصول یا قیمت پایینتر: این روش باعث صرفه­جویی مشتریان در پرداخت قیمت معمولی محصول می­شود.

د: جایزه­ها: در این روش محصولاتی به طور رایگان یا با قیمت کم به عنوان مشوقی برای خرید محصولی معین عرضه می­شود.

ه : تمبرهای تجاری: مشتری برای خریدهای بزرگتر، تمبرهای تجاری بیشتری دریافت می­ کند و با ارائه تعدادی از این تمبرها با فروشنده می ­تواند محصولات ارزشمند دریافت کند.

و: نمایش محصول: این روش در محل فروش مورد استفاده قرار می­گیرد.

ز: ترفیع تجاری

ج: کنفرانس­ها و نمایشگاه­های تجاری: انجمن­های صنعتی با تشکیل کنفرانس­های سالیانه و تولیدکنندگان با شرکت در نمایشگاه­های تجاری می­توانند محصولات خود را به نمایش بگذارند.

ط: مسابقات قرعه­کشی­ها و بازی­ها: در این روش مشتریان، واسطه­ها و نیروهای فروش، فرصتی برای عرضه پول نقد یا محصولات پیدا می­ کنند.

3- ایجاد برنامه پیشبرد فروش: بازاریابی برای ایجاد برنامه کل پیشبرد فروش باید با پاسخ به سوالات ذیل تصمیمات دیگری اتخاذ کند.

میزان شوق چقدر باشد؟ چه کسی می ­تواند مشارکت داشته باشد؟ پیشبرد فروش چگونه آگهی می­شود؟ چه مدت طول می­کشد؟ در چه موقع باید شروع شود؟ برای آن چه قدر بودجه باید تعیین گردد؟(روستا و دیگران، 1375، 345).

 

2-2-2-3-3) محصول

در مفهوم کلی هر چیزی از کالای فیزیکی گرفته تا خدمات، اشخاص، مکان­ها، سازمان­ها و عقایدی را که بتوانیم در بازار عرضه کنیم کالا می­نامیم(کاتلر، 1377، 328).

هر کالا از سه سطح تشکیل شده است:

  • شالوده کالا
  • کالای واقعی
  • مزایای اضافی

شالوده کالا همان خدمات مشکل گشاینده کالا یا فایده اساسی آن است که مصرف کنندگان هنگام خرید انتظار آن را دارند.

کالای واقعی یا ماده آن کالا است مانند رنگ و مواد شیمیایی در لوازم آرایشی، کالای واقعی خود دارای پنج ویژگی است: سطح کیفی، ویژگی، طرح، نام تجاری و بسته­بندی، سومین سطح کالا مزایای اضافی است که مزایای قانونی کالا یا مجموعه چیزهایی که کالای شرکت را از رقبا متمایز می­ کند، مانند لوازم بهداشتی مخصوص در یک هتل نسبت به هتل های دیگر.

شکل 2-2) سطوح سه گانه کالا (کاتلر، 1377، 339)

در هر کالایی می­توان سلسله مراتب هفتگانه­ای را مشاهده کرد(مثال: صنعت بیمه)

  • خانواده نیاز «امنیت»
  • خانواده محصول: «درآمد و پس انداز»
  • طبقه محصول «ابزارهای محصول»
  • خط محصول «بیمه»
  • نوع محصول «واژه زندگی»
  • برند یا نام تجاری «بیمه ایران»
  • گزینه یا بخش (کاتلر، 1994، 434).

 

هنگام برنامه ­ریزی برای تولید کالا بازاریابان باید ابتدا به بررسی آن دسته از نیازهای شالوده­ای و اساسی مصرف کننده بپردازند که با به دست آوردن کالا تأمین و برطرف می­شود، در مرحله بعد آن­ها باید به فکر ایجاد کالای واقعی باشد و آنگاه به منظور و ایجاد مجموعه ­ای از فواید و مزایای همراه که بهترین صورت ممکن رضایت مصرف کننده را به دنبال داشته باشد را به راه­های مختلف متوسل شوند.

 

2-2-2-3-3-1) طبقه بندی کالا

بازاریابان برای تدوین خط مشی­های بازاریابی براساس مشخصات کالای ترتیبات چندی را برای    طبقه ­بندی آن­ها برگزیده­اند، شامل:

  • کالاهای بادوام، کالاهای بی دوام و خدمات

کالاهای با دوام آن دسته از کالاهای مصرفی­اند که معمولاً در مدت زمان نسبتاً طولانی­تر مورد استفاده قرار گیرد که معمولاً عمر بیشتری دارند مانند یخچال، اتومبیل و اثاثیه و …

کالاهای بی دوام، کالاهای مصرفی­اند که معمولاً دارای یک یا چند مورد مصرف هستند مانند ماالشعیر، صابون، خدمات همان فعالیت­ها، فواید یا رضایت­هایی هستند که برای فروش عرضه می­شود، مانند خدمات آرایشگری.

2- کالاهای مصرفی: کالاهایی هستند که توسط مصرف­ کنندگان نهایی و برای مصارف شخصی خریداری می شوند. این دسته از کالاها براساس عادات خرید مصرف کننده به چهار دسته تقسیم می­شود.

کالاهای راحتی: آن دسته از کالاها و خدمات مصرفی هستند که معمولاً با حداقل مقایسه و تلاش مشتری به طور عادی و سریعاً خریداری می شوند.

کالاهای مقایسه­ای: از جمله کالاهای مصرفی­اند که مشتری در فرایند انتخاب و خرید آن­ها عواملی نظیر کیفیت مناسب، قیمت و شکل را در نظر می­گیرد.

کالاهای اختصاصی: نیز از جمله کالاهای مصرفی­اند که به دلیل برخورداری از مشخصات یا هویت تجاری منحصر به فرد، گروه عمده­ای از خریداران حاضرند برای به دست آوردن آن­ها به طور اختصاصی بکوشند.

4- کالاهای صنعتی: کالاهایی هستند که توسط افراد و سازمان­ها و با هدف بازپروری یا استفاده در اداره امور خریداری می­شوند. کالاهای صنعتی به سه دسته تقسیم می­شوند شامل «مواد اولیه و قطعات» اقلام سرمایه ای، خدمات و ملزومات مصرفی(کاتلر، 1377، 346).

 

2-2-2-3-3-2) تصمیم گیری درباره صفات کالا

هر کالا فوایدی دارد که قالب صفاتی نظیر کیفیت، ویژگی­ها و طرح عرضه می­شوند. تصمیم گیری درباره هر یک از این صفات بر واکنش مصرف کننده نسبت به کالا تأثیر می­گذارد. در زیر به بعضی از این مباحث می­پردازیم.

الف) کیفیت کالا:

قبل از تولید کالا تولید کننده باید یک سطح کیفی برای آن انتخاب کند. سطحی که از جایگاه کالا در بازار هدف دفاع کند. کیفیت یکی از ابزارهای اصلی جایگاه­یابی در بازار محسوب می­شود، کیفیت کالا توانایی و قابلیت-های کالا را در انجام وظایف محوله نشان می­دهد. کیفیت ویژگی­های نظیر دوام، قابلیت اعتماد، دقت و سهولت استفاده تعمیرپذیری آسان و سایر صفات ارزشمند کالا را در بر می­گیرد. از نظر بازاریابی کیفیت بر مبنای برداشت­های ذهنی خریداران اندازه گیری می­شود(کاتلر، 1377، 348).

کیفیت بهینه عبارت است از آن سطح از کیفیت که علاوه بر برآورده ساختن انتظارات مشتریان بدون اضافه شدن ارزش محصولات از افزایش هزینه جلوگیری نماید(روستا و دیگران، 1375، 223).

 

 

ب) تصمیم ­گیری درباره نامگذاری و مارک محصول:

مارک تجاری محصول عبارت است از هرگونه کلمه، طرح، صدا، شکل، رنگ یا ترکیبی از این­ها که برای ایجاد تمایز بین محصولات و خدمات یک تولید کننده یا فروشنده محصولات و خدمات رقبا مورد استفاده قرار می­گیرد.

نام تجاری عبارت است از نام بازرگانی و قانونی که شرکت تحت آن نام فعالیت می­ کند. علامت بازرگانی مشخص می­ کند که شرکت به صورت قانونی مارک یا نام تجاری خود را به ثبت رسانیده است و حق دارد به صورت انحصاری از آن استفاده کند(روستا و دیگران، 1375، 212).

پ) شرایطی که یک نام خوب می ­تواند داشته باشد:

  • نام باید به نحوی حاوی مزیت­های محصول و کیفیت آن باشد
  • به راحتی باید قابل تلفظ، درک و بخاطر آوردن باشد. اسم­های کوتاه در این مورد بسیار ارجحیت دارند.
  • مشخص و مجزا باشد و با اسم­های دیگر اشتباه نشود.
  • به راحتی قابل ترجمه به زبان­های دیگر باشد و یا تلفظ آن در زبان های دیگر آسان باشد.
  • از نظر قانونی و ثبت آن در کشورهای مختلف منعی نداشته باشد(محب علی و فرهنگی، 1377، 204).

 

2-2-2-3-4) خدمات

با وجود بیش از 25 سال تحقیق و جستجو در زمینه مدیریت خدمات، توافق کلی روی اینکه خدمات چیست وجود ندارد. در واقع به جای اینکه تعاریف هر چه بیشتر به هم نزدیکتر شوند، به نظر می­رسد درجه تمایز آن­ها بیشتر می­گردد(هایورد و فارمر نالت،1999).

خدمات، هر فعالیت یا عملی است که یک طرف چیزی را به دیگری ارائه می­ کند که اساساً ناملموس است و مالکیت چیزی را در پی ندارد که ممکن است همراه با یک محصول فیزیکی باشد(کاتلر،2003).

خدمات نوعی فعالیت اقتصادی است که با پیامد ایجاد تغییر موردنظر در دریافت کننده خدمت، یا به نیابت از او، در مکان­ها و زمان­های خاص برای مشتریان ایجاد ارزش می­ کنند و منافعی را مهیا             می­نمایند(لاولاک و رایت، 2003، 14).

خدمات محصولات ناملموس و ناپایداری هستند که تولید و مصرف آن­ها همزمان صورت             می­پذیرد(ساسر، 1978). در حقیقت خدمات فعالیت­ها یا یک سری از فعالیت­هایی هستند که ماهیت ناملموس داشته و به صورت منظور حل مشکلات مشتریان ارائه می­گردند(گرونروس،2000) اغلب این تعاریف مستقیم یا غیر مستقیم به مقایسه وجه تمایز خدمات در مقابل کالاها می­پردازند.

 

2-2-2-3-4-1) ویژگی­های خدمات

عمده­ترین ویژگی­های خدمات که بر برنامه ­های بازاریابی خدمات تاثیر بسزایی می­گذارد عبارتند از :

نامحسوس بودن :

خدمات نامحسوس هستند و بر خلاف کالاهای فیزیکی قابل رویت نیستند. بنابراین قبل از از اینکه خریداری شوند قابل مزه کردن، احساس شدن، شنیدن یابوییدن نمی­باشند. استفاده کنندگان از خدمات برای تعدیل و کاهش تردید خود در پی شواهد و مدارکی هستند تا از کیفیت خدمات اطمینان حاصل کنند. آن­ها با کسب اطلاعات از کلیه منابع موجود، استنباط­های لازم را نسبت به کیفیت خدمات بعمل می­آورند.  بنابراین وظیفه انجام­دهندگان خدمات آنست که این شواهد و مدارک را هرچه غنی­تر سازند و موارد نامحسوس را محسوس سازند.

تفکیک ناپذیری:

بطور معمول، خدمات همزمان با تولید به مصرف می­رسند. اگر خدمات توسط کسی انجام شود انجام دهنده نیز بخشی از خدمت تلقی خواهد شد. از آنجا که مشتری نیز همزمان با تولید خدمت حضور دارد، تاثیر متقابل فرد یا موسسه ارائه دهنده خدمت حالت خاصی از بازاریابی خدمات به شمار می­آید و هر دو عامل یعنی ارائه دهنده خدمات و مشتری بر پیامد خدمت تاثیر می­گذارند.

عدم مشابهت و تغییرپذیری:

کیفیت خدمات بدلیل وابستگی به شخص ارائه دهنده و محلی که خدمت در آنجا ارائه می­شود بسیار متفاوت است. موسسات خدماتی برای اعمال کنترل کیفی می­توانند سه اقدام انجام دهند.

اول انتخاب، آموزش و استفاده از نیروی انسانی شایسته و ورزیده است. شرکت­های هواپیمایی، بیمه و بانک­ها برای ارائه خدمات مناسب و کیفی، منابع زیادی را صرف آموزش کارکنان خود می­ کنند. دومین قدم، استانداردکردن فرآیند انجام خدمت در سراسر سازمان است. این امر را می­توان با تهیه نقشه و دستورالعمل فرآیند خدمات موردنظر در یک نمودار جریان کار با هدف شناسایی و تعیین نقاط ضعف در ارائه خدمت ترسیم نمود. گام سوم، نظارت دقیق بر چگونگی رضایتمندی مشتری با بهره گرفتن از سیستم­های بررسی انتقادات و پیشنهادات و تحریک مشتریان برای بازخورد می­باشد. از این طریق، خدمت رسانی ضعیف شناسایی شده و کوشش می­شود تا نقاط ضعف آن برطرف شود.

غیرقابل ذخیره بودن:

خدمات را نمی­ شود انبار کرد. برخی پزشکان از بیمارانی که سر وقت حاضر نمی­شوند حق ویزیت مطالبه می­ کنند زیرا پزشک در موعد مقرر آمده انجام معاینه، بوده است. وقتی تقاضا یکنواخت است، غیرقابل ذخیزه بودن مشکل عمده­ای محسوب نمی­ شود، اما زمانی که با نواسان در تقاضا مواجهیم، موسسات خدماتی با مشکلاتی روبرو می­شوند(روستا و دیگران، 1381، 374-375).

 

 

 

 

 

 

 

 

2-2-2-3-4-2) تفاوت خدمات و محصولات فیزیکی

جدول 2-1) تفاوت خدمات ومحصولات فیزیکی

خدمات محصولات فیزیکی
نا ملموس است

یکنواخت وهمگن نیست

فرایند تولید ،توزیع، مصرف همزمان صورت می پذیرد

یک یا یک فرایند است

در تعامل بین خریدار وفروشنده تولید میشود

مشتریان در فرایند تولید مشارکت میکنند

نمی تواند ذخیره شود

قابلیت انتقال مالکیت راندارد

ملموس است

یکنواخت و همگن است

فرایند تولید ، توزیع ، مصرف منفک از هم است

یک وسیله است

در کارخانه کرگاه یا غیرآن تولید میشود

مشتریان در فرایند تولید مشارکت نمیکنند

می ­تواند ذخیره شود

قابلیت انتقال مالکیت رادارد

منبع: گرونروس به نقل از پایان نامه دکتری تسوکاتوس، 40

[1] -Haywood –Farmer & Nollet

[2] -Kotler

[3] -Lovelock & Wright

[4] -Sasser

[5] -Gronroos

[6] -Intangibility

[7] -Inseparability

[8] -Inconsistency

[9] -Inventory

قارچ سفید عسلی

اولین علائم بیماری معمولا به صورت کاهش رشد قسمت­های هوای درخت، سرخشکیدگی و زوال عمومی درخت می شود. پاتوژن (عامل بیماری­زا) موجب مرگ ریشه و پوسیدن درخت می شود ولی در ناحیه طوقه نیز ممکن است شانکر ایجاد کند که در صورتی که دور تا دور تنه را فرا گیرد مرگ درخت را به دنبال خواهد داشت (ارشاد، 1374). تراوش مواد رزینی یا صمغ معمولا وجود دارد همچنین درختان آلوده که سیستم ریشه ضعیفی دارند در اثر وزش باد ممکن است شکسته شود و بیفتد درختانی که صدمات ریشه ایی دارند یا جدیدا کاشته شده اند یا تنش­های شدیدی مثل خشکی طولانی یا حمله حشرات به آنها وارد شده باشد بیشتر مورد حمله قارچ A. mellea قرار می­گیرد. زیر پوست درختان آلوده منطقه نکروز یا بافت مرده ای در حد فاصل ناحیه بیمار و سالم مشاهده می­شود. قبل از این منطقه رشته­های مسیلیومی بادبزنی شکل سفید رنگ اغلب در سطح چوب تشکیل می­شود.

رشته­هایی از مسیلیوم­های قارچی به رنگ قهوه­ای تیره تا سیاه به نام رایزومرف یا بند کفش که تقریبا به ضخامت مغز مداد می­باشد در زیر پوست و یا اطراف سطح خارجی رشته تشکیل می­شود. در اوایل پاییز قارچ­های کلاهک­دار به رنگ عسلی ممکن در ناحیه طوقه درختان آلوده و یا در اطراف درختانی که به تازگی خشک شده اند ظاهر می­گردند. هرچند قارچ­های کلاهک دار عمر کوتاهی دارند ولی کلاهک­های چروکیده را تا چند ماه می­توان دید.

3-8-3-1- چرخه بیماری

پاتوژن قارچی است خاکزی که در اغلب خاک­های جنگلی سراسر دنیا وجود دارد این قارچ می ­تواند مدت­های زیادی درون ریشه ­های درختان مرده به حالت ساپروفیت باقیمانده و بوسیله رشته­های رایزومرف خود به ریشه درختان سالم مجاور منتقل شود پس از نفوذ قارچ به داخل درخت سالم، قارچ به شدت به ریشه ها و ناحیه طوقه حمله ور شده و سپس با از بین بردن و مرگ لایه زاینده­ی پوسیدگی آوندهای چوبی را در بخش زیرین موجب می شود. توانایی قارچ به نفوذ و حمله به ریشه معمولا بستگی مستقیم به سلامت درخت دارد، درختانی که به نحوی ضعیف شده باشند بیشتر در معرض آلودگی قرار دارند در اوایل پاییز بازیدیوکاری­ها مرحله جنسی تشکیل و بازیدیوسپورها آزاد می شوند که بوسیله باد پراکنده شده و چنانچه روی زخم­ها زخم­های تازه ایجاد شده ریشه و طوقه یا بافت­های چوبی مرده قرار گیرند موجب آلودگی می­شوند.

3-8-3-2- کنترل و مدیریت

جلوگیری از وارد شدن تنش­های مختلف مثل نامتعادل بودن رطوبت، حمله حشرات، عملیات ساختمانی و جاده سازی که سبب حساس کردن درخت به آلودگی می­گردند. به هنگام کاشت درخت توجه به محل کاشت اهمیت دارد خاک این محل باید به نحوی باشد که امکان رشد خوبی را به ریشه به­دهد در صورت امکان از رشد چمن در اطراف درخت جلوگیری گردد (بلانچارد و تاتار[1]، 1991).

3-8-4-  سفیدک پودری (سفیدک سطحی)

عامل این بیماری چند جنس قارچ از شاخه Ascomycota هستند که به طیف وسیعی از درختان فضای سبز شامل انواع رز، چنار، توری، شمشاد نعنایی و رسمی، یاس، توت، زرشک زینتی، زبان گنجشک و غیره خسارت وارد می­ کنند (ارشاد، 1349). فرم غیرجنسی این قارچ­ها که شامل توده ریسه و کنیدیوم وکنیدیوفور می­باشد بسته به میزان گرما و خشکی هوا در اوایل فصل بهار تا اواسط تابستان به صورت پوشش سفید رنگ و فرم  جنسی آن­ها (اگر تشکیل شود) در اواخر تابستان تا اوایل پاییز به صورت دانه­های نارنجی تاس یاه رنگ روی سطح انساج درختی میزبان (ساقه، برگ و غنچه) دیده می­شود. این دانه­ها در واقع اندام باروری جنسی قارچ عامل سفیدک هستند. البته در مورد میزبان­های ذکر شده، غالباً فرم جنسی به ندرت تشکیل می­شود و عمدتاً خسارت وارده مربوط به فرم غیرجنسی قارچ می­باشد. البته در مواردی هم فرم جنسی تشکیل می­شود که فرم زمستان گذران قارچ است و نقش چندانی در بیماری­زایی و ایجاد خسارت ندارد (بات[2]، 1987). مکانیزم ایجاد خسارت به این صورت است که قارچ با فرستادن مکینه­هایی به بافت درختی از شیره نباتی تغذیه می­ کند و باعث ضعف درخت می­شود. از طرف دیگر پوشش سفید رنگ ایجاد شده، میزان سطح فتوسنتز درخت را کاهش داده که این عمل نیز منجر به ضعف درخت و اختلال در فعالیت­های طبیعی آن مانند برگدهی وگلدهی می­شود. در بسیاری از موارد، چنانچه این پوشش سفیدرنگ کنار زده شود، کلروز (زردی) روی بافت­های درختی مشاهده می­شود. در صورت شدت بیماری دیده شده است که درختان گلدار توان باز نمودن غنچه­ها را ندارند (خداشناس و اطهری­پور، 1389).

باید توجه داشت درختی آثار رسوب املاح آب وگرد و خاک برروی درخت شباهت زیادی به علائم سفیدک دارد که بررسی بافت درخت در زیر پوشش سفید رنگ و همچنین بررسی­های آزمایشگاهی منجر به تشخیص صحیح می­گردد. قارچ­های ایجاد کننده سفیدک­ها به راحتی از طریق باد، باران و پاشش آب منتشر می­شوند (کوزویا و همکاران[3]، 2003). در ذیل به تعدادی از رایج­ترین سفیدک­های پودری درختان فضای سبز اشاره می­گردد.

3-8-5- سفیدک پودری شمشاد

عامل این بیماری قارچ Microshaera euonymi-japonici با فرم غیرجنسی Oidium است که بیماری­های مهم شمشاد در فضای سبز می­باشد وکنترل آن به سختی صورت می­گیرد(شکل2-2) فرم غیرجنسی قارچ دربهار به برگ­ها وساقه­های جوانتر حمله کرده ولکه­های ستاره­ای سفید رنگی را بر روی آنها ایجاد می­ کند و براساس شدت بیماری وتوسعه آن، موجب ضعف درخت، کوچکی و خزان برگ­ها وحتی خشک شدن بوته می­شود.

3-8-6- سفیدک پودر توری

فرم غیرجنسی قارچ عامل بیماری Oidium است که تاکنون گزارشی از فرم جنسی آن ارائه نشده است. فرم غیرجنسی در بهار، پوشش سفید رنگی روی هر دو سطح برگ­ها و اطراف غنچه­ها ایجاد می­ کند که با مکانیزمی که قبلاً ذکر شد، ضعف درخت و کاهش میزان گلدهی را به همراه دارد.

3-8-7- سفیدک پودری چنار

عامل این بیماری قارچ Sphaerotheca fuliginea با فرم غیرجنسی Oidium است که در چندسال اخیر در چنار دیده شده است (شکل 5-2). فرم غیرجنسی قارچ دربهار، پوشش سفید رنگی روی برگ­­ها ایجاد می­ کند که درصورت شدت بیماری، ضعف درخت و بد شکلی برگ­ها را به همراه دارد.

3-8-8- سفیدک پودری توت

عامل این بیماری قارچ Phyllactinia sp با فرم غیر جنسی Ovolariopsis است (شکل 9-2). فرم غیرجنسی در بهار پوشش سفیدرنگی روی برگ­های توت ایجاد می­ کند که باعث ضعف درخت می­شود. در اواخر فصل رویشی، اندام باروری فرم جنسی به صورت دانه­های نارنجی رنگ تا سیاه روی برگ­ها دیده می­شود

3-8-8-2- کنترل و مدیریت

کنترل سفیدک­های پودری در درختان به سختی صورت می­پذیرد. گرچه اکیداً بر کاهش مصرف سموم شیمیایی توصیه می­شود ولی برای کنترل بهینه این بیماری وکاهش تعداد دفعات سمپاشی، موارد  زیر   توصیه می­گردد.

  • سمپاشی درختان در کانون­های آلوده سال قبل درآغاز فصل رویشی قبل از ظهور علائم با سمومی مثل سولفور، دیتوکاپ وگل گوگرد. توصیه می­شود هر 15-10روز پس سمپاشی اول، درخت بازدید شود و درصورت نیاز به سم پاشی مجدد، این­کار صورت گیرد جهت جلوگیری از ایجاد مقاومت قارچ نسبت به سم توصیه می­گردد تا از سموم متفاوت در تناوب­های سم­پاشی استفاده شود. لازم به ذکر است که سولفور در دمای بالاتر از 28 درجه سانتی­گراد ایجاد درخت­سوزی می­ کند.
  • مبارزه شیمیایی به محض ظهور علائم سفیدک­ها درکانون­های آلودگی جدید.
  • هرس سرشاخه­های آلوده و انهدام آنها د رمورد درختانی که گل آنها جنبه زینتی ندارد.
  • جمع­آوری برگ­های ریخته شده پای درخت به منظور حذف فرم زمستان گذران.
  • اجتناب از پاشش آب براندام­های آلوده. گرچه در برخی منابع آمده است که واکوئل سفیدک­ها براثرجذب زیادآب، ترکیده و منجر به از بین رفتن آن­ها می­شود ولی چون پاشش آب درهنگام آبیاری در حدی نیست که باعث ترکیدگی واکوئل در سفیدک­ها شود وانتشار قارچ عامل این بیماری به سهولت از طریق آبپاشی صورت می­گیرد، اجتناب از پاشش آب برسطوح بیمار درخت اکیداً توصیه می­گردد.
  • امروزه دربرخی کشورها بیولوژیک سفیدک­های پودری با بهره گرفتن از قارچ Amplomyces quisqualis صورت می­گیرد. این قارچ بصورت پودر قابل تعلیق در آب و با نام تجاری Aq10 به فروش می­رسد.

3-8-9- شانکر سیتوسپرایی (فتیله نارنجی)

فرم غیرجنسی قارچ عامل بیماری، Cyrospota (متعلق به شبه شاخه قارچ­های ناقص) وفرم جنسی آن Valsa (متعلق به شاخه آسکومیکوتا) می­باشد که فرم جنسی به ندرت تشکیل می­شود ونقش چندانی در بیماریزایی ندارد. میزبان این قارچ درختان متعددی مانند چنار، صنوبر، تبریزی، اکالیپتوس، خرزهره، نارون، افرا، توت و تعداد زیادی از سوزنی برگان هستند. قاچ عامل بیماری، پاتوژنی فرصت طلب است که درصورت ضعف درخت به ویژه در اثر کم آبی و خشکی به درختان حمله می­ کند. خسارت این قارچ اغلب در درختان و درختچه­های بسیار ضعیف و یا نهال­های تازه کاشت شده، منجر به مرگ آنها می­شود (اشکان، 1352).

3-8-9-1- علائم بیماری

فرم غیرجنسی این قارچ که کنیدی­های شفاف و خمیده قایقی شکل ایجاد می­ کند، بین پوست و استوانه مرکزی تنه درختان و درختچه­ها مستقر شده و دراثر رشد و فعالیت خود دردرختان مختلف علائم متفاوتی به وجود می­آورد این علائم شامل ایجاد لکه­های چند سانتی­متری قهوه­ای در سطح پوست، شانکر یا زخم­های فرو رفته و کشیده روی شاخه­ها و تنه، سرخشکیدگی شاخه­ها بدون ایجاد لکه، ظهور برجستگی­های جوش مانند روی پوست مرده تنه و شاخه می­باشد. همچنین در برخی از درختان مثل سوزنی برگان، با خشک شدن پوست، سطح آن ترک خورده و رزین از آنها خارج می­شود. خشک شدن شاخه­ها از طبقات پایین درخت به طرف بالا نیز در سوزنی برگان در اثر آلودگی با این قارچ گزارش شده است .

جوش­های ظاهر شده که به رنگ نارنجی تا سیاه می­باشد، پیکنیدیوم­ها یا اندام باردهی قارچ سیتوسپرا می­باشد. در شرایط مرطوب، توده­های کنیدی قایقی شکل قارچ از جوش­ها خارج شده و بهمراه مواد ژلاتینی، رشته نخی شکلی را بوجود می­آورند که بصورت فتیله نارنجی رنگ روی تنه و شاخه درختان میزبان قابل مشاهده است. توده­های کنیدی که بصورت فتیله روی تنه و ساقه ظاهر می­شوند از طریق باد، آب، پرندگان، حشرات و ادوات کار پراکنده شده وسبب گسترش آلودگی و انتشار بیماری می­گردد.

3-8-9-2- کنترل و مدیریت

باتوجه به فرصت طلب بودن این پاتوژن، تقویت درخت و آبیاری به موقع ومناسب برای جلوگیری از وارد آمدن تنش خشکی به درخت بسیارتوصیه می­شود؛

  • ممانعت از پاشیدن آب روی تنه و شاخه آلوده به رشته­های نارنجی کنیدی­ها جهت جلوگیری از انتشار بیماری؛
  • ضدعفونی ادوات کار به منظورجلوگیری از گسترش آلودگی.

ضد عفونی ادوات به این صورت است که ظرفی حاوی هیپوکلریت سدیم (وایتکس) به نسبت 1 قسمت هیپوکلریت سدیم به 9 قسمت آب، تهیه ادوات پس از استفاده بر روی یک درخت آلوده، برای چند دقیقه در ظرف مذکور غوطه­ور گردیده و سپس برای کار روی درخت بعدی استفاده می­شود.

-هرس و از بین بردن شاخه­های آلوده در شرایط جوی بدون بارندگی (زیرا در این صورت کندی قارچ نمی­تواند براحتی منتشر شود و امکان آلودگی زخم تازه درمحل هرس کمتر است).

3-8-10- قارچ دوده­ای (Fumago vagans)

این قارچ از شبه شاخه Deuteromycota و شبه خانوده Dematiaceae بوده و دارای میسلیوم­هایی تیره رنگ و کنیدی­هایی با دیواره طولی و عرضی است. قارچ دوده­ای بصورت ساپروفیت روی برگ و تنه درختان مبتلا به آفات مکنده ویا بیماری، پوشش سیاه رنگ ایجاد می­ کند و ضمن کاستن از تنفس وتعرق درخت به دلیل کاهش سطح فتوسنتز، مانع فعالیت­های حیاتی درخت نیز می­شود. همچنین این پوشش سیاه رنگ از ارزش زیبایی درختان زینتی می­کاهد. حضور قارچ دوده­ای در سطح برگ و شاخه درختان مبتلا به شپشک و شته در پی ترشح عسلک توسط این آفات­ها و دردرختان گرمازده به دنبال ترشح شیرابه (دراثر از دست دادن آب و موادمغذی از روزنه­ها) به کرات دیده شده است که حالت دوده مانند به ظاهر انساج درخت می­دهد و وجه تسمیه این قارچ می­باشد لازم به ذکر است که ظاهر دوده مانند روی سطح انساج درختان توسط قارچ­های دیگری مانند جنس Capnodium نیز بوجود می­آید. بعنوان مثال C.citri در مرکبات آلوده به مگس سفید و شپشک، ظاهر برگ و میوه را سیاه رنگ می­ کند.

3-8-10-1- کنترل و مدیریت

اولین گام در جلوگیری از فعالیت قارچ دوده­ای، کنترل آفات مکنده است. استفاده از روغن­های باغبانی نیز علاوه بر کنترل آفات مکنده، در شستشوی سطوح آلوده به قارچ دوده­ای کمک می­ کند. البته بهتر است روغن­ها در فصول خواب درخت بکار روند.

3-8-11- بیماری­های پیتیومی

عامل این بیماری جنس پیتیوم از سلسله Straminopila، شاخه Oomycota و خانواده Pythiaceae می­باشد (خداشناس و همکاران، 2007). این سلسله به علت تفاوت­های زیادی که با قارچ­های حقیقی دارد از آنها جدا شده است. گونه­های جنس پیتیوم درگستره اقلیمی وسیعی پراکنده و غالباً دارای دامنه میزبانی گسترده­ای هستند که می­توانند بصورت ساپروفیت و یا انگل زندگی کنند (دیک[4]، 1990). وقتی درخت میزبان از شرایط بهینه رشد برخوردار نباشد، عوامل محیطی مانند آبیاری بیش از حد،  pH قلیایی، زهکش نامناسب و سنگینی بافت خاک شرایط مناسبی برای افزایش شدت بیماری­زایی پیتیوم­­ها فراهم کرده و بدین ترتیب سبب پوسیدگی ریشه، ساقه، بذر و مرگ درختچه در میزبان می­شوند (نلسون و همکاران[5]، 1991). در اثر تولید مثل غیرجنسی پیتیوم­ها، اسپورهای متحرک (زئوسپور) تشکیل می­شود که حضور آب برای حرکت و انتشار آن و ایجاد بیماری الزامی است (پلاتز-نیترنیک و وندر[6]، 1981). در شرایطی که دور آبیاری درخت نامناسب ویا بیش از حد باشد، شرایط برای پیتیوم­ها مساعد بوده و احتمال وقوع بیماری افزایش می­یابد. در فضای سبز، درختانی که در سطوح سبز مانند چمن­کاری­ها کاشته می­شوند به علت آب زیادی که جهت سبز نگهداشتن چمن­ها به کار می­رود، به میزان زیاد در معرض حمله پیتیوم­ها هستند. بویژه در صورتی که تشتک عمیق درپای درخت تعبیه شده باشد، آب مانده در پای درخت و در ناحیه طوقه، احتمال وقوع بیماری­های پیتیومی را افزایش می­دهد. مرگ درختچه­های جوان گل کاغذی، پوسیدگی ریشه صنوبر، سدروس (که پژمردگی و مرگ درخت را بدنبال خواهد داشت)، زردی برگ­های پوتوس، زنبق و پوسیدگی ریشه و بذر چمن نمونه­هایی از بیماری­های پیتیومی می­باشند.

3-8-11-1- کنترل و مدیریت

  • اجتناب از کاشت درخت حساس، در بستر نامناسب با زهکش بد
  • بهبود بافت خاک، از طریق اضافه کردن خاک سبک
  • جلوگیری از دور نامناسب و بیش از حد آبیاری
  • کاربرد کودهای شیمیایی اسیدزا جهت کاهش PH خاک در مناطق آلوده (بدیت علت که گونه­های پیتیوم درPH قلیایی فعالیت بیشتری دارند)
  • استفاده از سم متالاکسیل درمناطق آلوده

3-8-12- بیماری باکتریایی گال طوقه و ریشه (Agrobacterium tumefaciens)

باکتری عامل این بیماری از شاخه Bacteria و خانواده Rhizobiaceae می­باشد و دارای دامنه میزبانی وسیعی بوده که به بیش از 100گونه درخت از خانواده­­های مختلف خسارت وارد می­ کند. از میزبان­های زینتی این باکتری می­توان به زبان گنجشک، بید، رز، نارون و ارغوان اشاره کرد. این باکتری میله­ای شکل تاژکدار دارای یک یا سه میکرون طول و 4/0 تا8/0 میکرون قطر می­باشد. زمستان گذرانی عامل بیماری درخاک صورت می­گیرد و از طریق زخم­های روی ریشه یا تنه درختان میزبان وارد گردیده و میان سلول­ها تکثیر و پخش می­شود  (پیروان[7]، 1980). دراثر فعالیت باکتری، سلول­های ریشه و تنه درختان بیش از حد معلمول هورمون سیتوکینین تولید کرده و درنتیجه اندازه ویا تعداد سلول­ها افزایش غیرعادی می­یابد.درنتیجه این رشد نابهنجار، برجستگی­های گال مانند روی ریشه و تنه و حتی گاهی در شاخه­های بالایی میزبان بوجود می­آید. رشد بیش از حد سلول­های درخت و گال­های بوجود آمده منجر به صدمه زدن به آوندهای چوبی و اختلال در انتقال آب و شیره خام به اندام­های هوایی درخت و درنتیجه ضعف و رشد کم درخت وکلروز برگ­ها می­شود.

3-8-12-1- کنترل و مدیریت

تلفیقی از روش­های ذیل جهت کنترل بیماری پیشنهاد می­شود:

  • رعایت اصول بهداشتی جهت جلوگیری از انتشار عامل بیماری؛ بدین منظور ضدعفونی نمودن ادوات کار در محلول هیپوکلریت سدیم بعد از کاربرد بر روی درخت بیمار و همچنین سوزاندن یا انهدام بقایای آلوده درختی الزامی خواهد بود.
  • اجتناب از کاشت درخت حساس در خاک­هایی با سابقه آلودگی قبلی (باکتری A.tumefaciens می ­تواند چندسال درخاک زنده بماند و در درختان ایجاد بیماری کند)؛
  • دقت درحین انجام عملیات به زراعی جهت جلوگیری از ایجاد زخم در تنه یا ریشه درخت (به علت اینکه راه نفوذ باکتری دردرخت از طریق زخم­ها است، این راهکار می ­تواند مدخل ورودی و درنتیجه احتمال ایجاد بیماری را کاهش دهد)؛
  • استفاده از سموم جهت کنترل حشرات به منظور جلوگیری از بوجود آمدن زخم در اثر تغذیه آنها از درخت؛
  • استفاده از باکتری کش­هایی مانند محلول بردو و اکسی کلرورمس برای جلوگیری از پیشرفت بیماری.

[1]-Belanchard and tatar

[2]-Butt

[3]-kuzuya et al

[4]-Dick

[5]- Nelson

– Plaats-Niterink and Van der

[7]-pirone

اقشار و لایه‏ های اجتماعی در گذشته کردستان

به زعم کینان (1372: 4-43) سازمان سنتی اجتماعی کرد بر رؤسای دینی و دنیوی و خانواده‏های آنها یعنی شیوخ و اعیان و اشراف روستا و مریدان و روستائیان عادی و کشاورزان و دامداران استوار است.از آغاها که بگذریم ،شیوخ هستند که قدرت و نفوذشان گاه از قدرت و نفوذ آغاها که به هر حال گذرا است به مراتب بیشتر است. پس از جنگ 1964 (عراق) انتقال قدرت از لایه‏های فئودال و رؤسای قبایل به درس خواندگان شهری سخت تسریع شده است.

مارتین وان برویین سن (1378: 275) در کتاب جامعه‏شناسی مردم کرد (آغا،شیخ و دولت) ساختارهای اجتماعی و سیاسی کردستان ،دو طبقه‏ی رعایا و رؤسای اتحادیه‏های قبایل و افراد مسلح‏شان را متمایز می‏کند. «در حوالی سال 1500 کردستان مشتمل بود بر شماری امیرنشین، که درجه‏ی استقلال درونی آنها بسته به قدرت و ضعف امپراتوریهای پیرامون متغیر بود. این امارات از بسیاری لحاظ (سازمان و لایه‏بندی) به کشورهای پیرامونشان شبیه بودند. در اینها دو طبقه‏ی اجتماعی قابل تشخیص بود: رعیت، یعنی طبقه‏ی رعایای مالیات پرداز (مانند کشاورزان، صنعتگران و بازرگانان) و شامل بسیاری عناصر غیرکرد و طبقه‏ای نظامی مشتمل بر افراد قبیله‏ای. گروه دوم در شماری از اتحادیه‏های قبیله‏ای سازمان یافته بود و چنانکه از منابع برمی‏آید اقدام یکدست و یکپارچه در سطح اتحادیه چیزی غیرعادی نبود. دست کم بعضی از امرا عده‏ای افراد مسلح داشتند که احساس سرسپردگی‏شان به میر نیرومندتر از احساس پیوستگی قبیله‏ای بود.

لایه‏های اجتماعی امارت بتلیس نیز بدین شرح است:

1- در رأس، میر و خانواده‏اش.

2- پس از او آغاهای قبایل و سایر اعیان.رایزنان و برخی از صاحب منصبان عالی حکومتی از این طبقه‏ی اخیر تأمین می‏شدند. تعدادی از نخبگان قبیله تیولدار بودند و این تیول درآمد مستقلی را برایشان تأمین می‏کرد؛ بسیاری از اینها در شهر می‏زیستند. زندگی دیگران احتمالاً از طریق حشم‏داری و هدایای افراد قبیله می‏گذشت. معاش آنها که در دربار میر بودند طبعاً از جانب میر تأمین می‏شد.

3- گروهی مشابه این متشکل از نخبگان غیرقبیله‏ای بود، این گروه را صاحب منصبان عالی مقام و هنرمندان و دانشمندان و رجال مذهبی نظیر شیوخ و سادات و ملاها تشکیل می‏داد.

4- در میان افراد عادی قبیله دو لایه را می‏توان از هم متمایز کرد، هر چند این جدایی و تمایز چیزی است سیال و تحرک تا اندازه‏ای زیاد است: آنها  که اسب دارند و آنها که ندارند.

5- شمار قابل ملاحظه‏ای از کردان در شهر می‏زیستند. اینها چون سایر کردها جنگجو نبودند بلکه مردمی بودند مهذب. معلوم نیست چه مشاغلی دارند.

6- گروهی هم هستند به اسم کشاورز (رعایا) که در کوهپایه‏ها و کوهستان‏ها زندگی می‏کنند.

7- نیروی محرکه‏ی اقتصاد بتلیس (علاوه بر حشم چادرنشینان) رعایای مسیحی بودند (که به طور عمده‏ای ارمنی و بعضاً یعقوبیان سوریایی بودند). دهقانان یکجانشین را به طور عمده ارمنیان تشکیل می‏دادند؛ بخش بزرگی از جمعیت شهر نیز ارمنی بودند. این مردم از لحاظ سیاسی وضع و موقع پایینی داشتند، اما بسیاری از آنها باید مرفه بوده باشند: در میانشان صنعتگران قابل و بازرگانان معتبری بودند؛ بقیه باغدار بودند و از این راه درآمد خوبی کسب می‏کردند (وان برویین سن، 1378: 3-242).

اولیا چلبی نیز که یکی از نزدیکان دربار سلاطین عثمانی بوده و سفر‏نامه‏ای در حدود 360 سال قبل نوشته،مردم وان را به شش دسته تقسیم می‏کند:اول،مستمری‏بگیران پاشا که در قلعه کار می‏کنند و نباید هیچ شغل دیگری داشته باشند،مگر در داخل شهر به تجارت بپردازند.برخی از آنها به ممالک دیگر رفته اجناسی برای فروش با خود می‏آورند،برخی به کارهای دستی اشتغال دارند،بعضی دفتردارند که کارشان نوشتن است و در خدمت دولت قرار دارند.برخی روحانی و طلبه هستند و گروهی هم باغبان و خدمتگزارند(چلبی،1364: 186).

دلائل انتخاب و مقایسه‏ی شهرهای مهاباد و سلیمانیه

در اینجا به چهار دلیل عمده‏ی انتخاب شهرهای مورد نظر اشاره می‏کنیم که مطالعه‏ی تطبیقی حاضر بر اساس آنها ساخت یافته است. اول اینکه لهجه‏ی کردی دو شهر مورد نظر بسیار به هم نزدیک بوده است. ماموستا هیمن شاعر نامدار کرد می‏نویسد: «در این باره که چرا شاعران قرن 19 شهر سلیمانیه به لهجه‏ی مکریانی[1] شعر گفته‏اند، تأمل کردم. فکر می‏کردم که آنها به ویژه «نالی» در فکر بنیانگذاری زبان واحد ادبی بوده و این لهجه را برگزیده‏اند. حتی در تایید این قضیه قلم فرسایی کردم. اما زمانی که اشعار «علی بردشانی»[2] را خواندم، به خطای خویش واقف شدم. زبان دربار عبدالرحمن پاشا همان است که شاعران قرن 19 با آن شعر سروده‏اند. بدین معنی که مهاباد و سلیمانیه دو پایتخت آن زمان کردستان، دارای سبک واحد گفتاری بوده، اما اکنون از هم فاصله گرفته‏اند» (اسکارمان،  بی تا : 5-154). در زمان حاضر نیز تا حد زیادی لهجه‏های مورد استفاده در این دو شهر، لهجه‏های مسلط در زبان معیار کرمانجی جنوب[3] به شمار می‏روند.

دوم اینکه، این دو شهر مراکز عمده‏ی نشر فرهنگ، ادبیات، سیاست و جنبش روشنفکری کردی(رسول،2004 :26) به حساب می‏آیند و به نوعی پایتخت های فرهنگی ـ سیاسی نام گرفته‏اند و مراکز تصمیم‏گیری‏های سیاسی احزاب کردی بوده‏اند‏ (حسن‏زاده، 2002: 351). بر این اساس در تاریخ جنبش ملی کرد از اهمیت و جایگاه ویژه‏ای برخوردارند. سوم اینکه هر دو شهر در زمان کوتاهی پایتخت‏های دول کردی بوده‏اند. سلیمانیه در زمان شیخ محمود حفید و مهاباد در زمان قاضی محمد.

دلیل چهارم نیز که وابسته به دو عامل قبلی است به ظهور جنبش‏های مدرن کردی و احزاب (بالکی، 2004: 92 و 86) در این شهرها بر می‏گردد. با پایان جنبش‏های کلاسیک و عشیره‏ای کردها، جنبش‏های مدرن،‏ شهری و بورژوازی کردی عمدتاً در شهرهای مهاباد و سلیمانیه ظهور و رشد نمودند که از دیگر ویژگی‏‏های آنها سکولار بودنشان می‏باشد. «بنیانگذاری کومله‏ی ژ ـ کاف (جمعیت تجدید حیات احیای کردستان) در تاریخ جنبش ملی کرد در کردستان ایران پدیده‏ای نوین بود، بدین خاطر که نخستین سازمان سیاسی است که از طرف مردم عادی تشکیل می‏شد. بنیانگذاران کومله با پایه‏گذاری این سازمان، ساختار شکنی کرده و برخلاف گذشته رهبری جنبش را به شیخ، خان و بیگ نسپردند (قاسملو، 2002: 32). جلائی‏پور نیز اذعان دارد که جنبش معاصر کرد دارای تشکیلات سیاسی منسجمی است: «تکیه بر ناسیونالیسم و دادن تشکیلات سیاسی به مبارزه دو ویژگی‏ای است که مبارزات نوین ملت‏های مختلف را از تاریخ مبارزه‏ی گذشته‏ی آنها جدا می‏کند. اگر در تاریخ سیاسی گذشته‏ی مناطق کردنشین صحنه‏گردان صحنه‏ی داخلی کردستان، عشایر بوده‏اند، در قرن حاضر ما بیشتر ناظر بر جریانهای سیاسی، ملی و تشکیلاتی کردها با دولتها هستیم» (جلائی‏پور، 1369: 19). بر اساس این چهار ویژگی مشترکی به بررسی مقایسه‏ای نابرابری‏های اجتماعی در بین دو جامعه کردی مهاباد و سلیمانیه می‏پردازیم.

اهمیت و ضرورت بررسی مسئله

به زعم دورکیم جامعه‏شناسی مقایسه ای خود جامعه‏شناسی می‏باشد (1373: 166). ژان ایو تروپو، بوردیو و لیپست نیر به این امر معترف هستند. بررسی مقایسه‏ای در کار مارکس و وبر نیز اهمیت زیادی داشته است. با توجه به اهمیت بررسی مقایسه‏ای در جامعه‏شناسی، نابرابری اجتماعی را در کردستان ایران و عراق بررسی می‏کنیم و علل آن و گروه‏های سلطه و فرمانبر را نیز مشخص خواهیم کرد.

با بررسی این مسئله می‏توان به وضعیت نابرابری در دو جامعه‏ی کردی که تحت سلطه‏ی دو فرهنگ ایرانی و عربی‏اند، پی برد. کردستان ایران و عراق به لحاظ شاخص‏های توسعه در رتبه‏های آخر قرار گرفته و در جوامع پیشامدرن[4] ایران و عراق، کردستان توسعه نیافته تر باقی مانده است(قرداغی،2004: 3). بررسی شرایط و عوامل موثر بر این مسئله و پیامدهای آن ما را به چشم انداز بهتری در راستای تعدیل آن یاری می‏رساند. در ضمن می‏توان نابرابری اجتماعی را هم به تفکیک جوامع کردی، عربی و فارسی مورد بررسی قرار داد و هم به تفکیک طبقاتی. چشم‏انداز طبقاتی آن در کردستان عراق بهتر تبلور می‏یابد، چرا که به نظر می‏رسد بعد از قیام سال 1991 نابرابری‏های دیگری در آنجا اهمیت یافته‏اند و بهره‏مندی از امکانات و تسهیلات تا حدود زیادی وابسته به عضویت در دو حزب عمده‏ی اتحادیه‏ی میهنی و پارت دمکرات کردستان باشد. احزاب برخلاف ایران نقش مهمی در کردستان عراق ایفا می‏کنند.

همچنین با توجه به بسیاری از شاخص‏ها می‏توان نشان داد که کردها در عراق از جایگاه بهتری برخوردارند و نگرش سنتی رایج در میان فارس‏ها که «ایران را بهشت کردها دانسته» و یا می‏گویند «کردها تنها در ایران یک استان به نام خود دارند» با چالش مواجه شده است. هم اکنون در عراق کردها در چندین کشور سفیر داشته و پارلمان محلی برای بار دوم در سال 2005 در اربیل (هولیر) شروع به فعالیت نمود (ولدبیگی، 1384: 1).

اهمیت دیگر مسئله در این است که بر این اساس می‏توانیم یک چارچوب مناسب جهت تحلیل مسائل اجتماعی کردستان ارائه نماییم. تمامی نظریات ذکر شده بر اساس دیدگاه نظریه پردازانی مطرح شده که به بررسی مسائل و گروه‏ها و کشورهای مستقل پرداخته‏اند. بیشتر افرادی نیز که در مورد کردستان به مطالعه پرداخته‏اند، بیگانه بوده‏اند. بر این اساس تحلیل مسائل کردستان به آسانی و در آن چارچوب‏ها دچار سوگیری شده است. پس هدف اصلی ما کمک به ارائه‏ چارچوب مناسبی جهت تحلیل مسائل اجتماعی کردستان می‏باشد.

بالاخره، این کار حدسی متهورانه به حساب می آید و در حوزه‏ی جامعه شناسی معاصر کردستان، بررسی جدیدی محسوب می‏شود. و با توجه به اینکه علم با طرح حدس‏های تهورآمیز پیشرفت می‏کند، می‏تواند به پیشرفت علم جامعه‏شناسی در کردستان کمک کند. «برنامه‏های پژوهشی، هر چند به طور گهگاهی، باید به کشف پدیدارهای بدیع منجر شوند» (چالمرز، 1383: 102). به زعم لاکاتوش جامعه‏شناسی جدید احتمالاً این شرط را برآورده می‏کند.

اهداف بررسی مسئله

هر تحقیقی می‏تواند دو هدف داشته باشد. در واقع پژوهشگر باید اهداف کلی و جزئی مطالعه‏ی خویش را تفکیک نماید. هدف کلی این تحقیق بررسی مقایسه‏ای نابرابری اجتماعی در کردستان ایران و عراق می‏باشد. اهداف جزئی بدین شرح‏اند:

– ارائه‏ چارچوب تحلیلی مناسبی جهت طرح مسائل اجتماعی کردستان؛

– شناخت مهم‏ترین عوامل نابرابری اجتماعی در مهاباد و سلیمانیه؛

– بررسی جایگاه اجتماعی کردها در عراق و ایران و شناخت گروه‏های سلطه و فرمانبر؛

– بررسی وضعیت زبان کردی در دو جامعه‏ی مورد نظر؛

– بررسی و مقایسه‏ی موقعیت زنان و مردان نسبت به شاخصهای اشتغال، تحصیل و درآمد؛

– بررسی انواع سرمایه‏های فرهنگی ـ اقتصادی در مهاباد و سلیمانیه؛

– بررسی وضعیت احزاب و گروه‏های سیاسی در دو جامعه‏ی مورد نظر.

سئوالات تحقیق

این تحقیق شامل دو نوع سئوال توصیفی و تبیینی است. در بحث توصیف سئوالات ذیل مطرح‏اند:

– نخبگان سیاسی،اجتماعی و اقتصادی در جامعه‏ی کردستان کدام‏اند؟

– مهمترین مشاغل حکومتی و اداری در کردستان در اشغال چه افرادی می‏باشد؟

– جایگاه احزاب در مهاباد و سلیمانیه چگونه است؟

– دسترسی مردم به تحصیلات چگونه است؟

– زنان در دسترسی به منابع قدرت تا چه اندازه موفق ‏اند؟

– سرمایه‏های فرهنگی ـ اقتصادی مردم دو جامعه‏ی مورد نظر اختلاف معنی‏داری با هم دارند یا خیر؟

سئوالات تبیینی بحث نابرابری اجتماعی به چرایی موضوع پرداخته و چرایی وجود نابرابری را جویا می‏شوند. به علاوه شدت این امر به چه عواملی وابسته است.

[1] – مکریان به جنوب استان آذربایجان غربی گفته می‏شود که مرکز آن مهاباد است.

[2] – علی بردشانی،جمشید و محمد آسمانی شاعران دربار عبدالرحمن پاشا بودند،که در دربار اشعار حماسی سروده و گاها طرف مشورت پادشاه بوده اند(رسول،2004 :10).

[3] – به جای آن سورانی را نیز به کار می‏برند، به زعم قادر توانا بهتر است کرمانجی جنوب را به کار برد (توانا، 2000: 7).

[4] – دولت پیش مدرن با فقدان جدایی میان دولت سیاسی و دولت غیرسیاسی مشخص می‏شود. دولت سیاسی عبارت از ساختمان یا سازمان سیاسی است با عناصر گوناگونش (پادشاه، حکومت، مجلس‏ها، دستگاه اداری و . . .) که همانا شکل دولت به شمار می‏آید. دولت غیرسیاسی با جامعه‏ی مدنی مطابقت دارد، با عناصر سازنده گوناگونش (افراد، خانواده‏ها، صنف‏ها و رسته‏ها، مرتبه‏هاو . . .) که همانا ماده یا درون مایه‏ی دولت شمرده می‏شود (باربیه، 1383: 200ـ 199).

6- مفاهیم و اصطلاحات مشابه فعل ناشی از ترک فعل

گفتار دوم- ترک فعل

ترک فعل همچون فعل دارای اقسامی به شرح ذیل می‌باشد.

1- اقسام ترک فعل

در بعضی مواقع مقنن برای مردم تکالیفی مقرر می‌دارد و آنان را مجبور به انجام آن می کند در این موارد اگر کسی از دستور مقنن خود‌داری کند به آن تکلیف عمل ننماید مرتکب جرم شده است. ترک فعل همان طور که از منطوق این اصطلاح مشهود است، ناظر به خود‌داری از انجام فعلی است که شخص مکلف به آن بوده است. ترک فعل در صورتی رفتار مجرمانه محسوب که تکلیف مبتنی بر قانون، قرار داد، پذیرش مسئوولیت مراقبت و امثال آن‌ها باشد، لذا صرف خودداری از انجام یک فعل کافی نخواهد بود. (آقایی‌نیا، 1386، 36) چنانچه برخی گفته‌اند: در کلیه موارد مسئوولیت کیفری ناشی از ترک فعل، فرد تارک باید وظیفه قانونی برای اقدام داشته باشد ولی به این وظیفه خود عمل نکرده باشد. (میرمحمدصادقی، 1385، 133) منشاء این وظیفه می‌تواند مختلف باشد نظیر قانون، قرارداد، وجود رابطه خاص، ایجاد خطر اولیه توسط خود شخص (ارتکاب فعل زیانبار) و حتی پذیرش داوطلبانه مراقبت از دیگری. (میرمحمدصادقی، 1386، 477) حتی بعضی‌ها رابطه عرفی و نه قانونی یا قراردادی را مبناء تحقق مسئوولیت کیفری دانسته‌اند. (آقایی‌نیا، 1391، 260) از مهمترین جرائمی که در این زمینه وجود دارد، جرم خودداری از کمک به مصدومین است. (محسنی، 1382، 352) بنابراین، آنچه در بادی امر به نظر می‌رسد این است که ترک فعل که از لحاظ فلسفی امر عدمی است نمی‌تواند علت موجبه یک امر وجودی مانند قتل به‌شمار آید. در واقع ترک فعل لاشیئی است و چیزی که حقیقت آن عدم و لاشیئی است، قابلیت ایجاد امر وجودی (حدوث قتل) را ندارد. اما اداره حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی آورده است: «همان‌گونه که قتل در اثر ارتکاب فعل مانند جرح و خفه کردن و نظایر اینها تحقق می‌یابد، ممکن است در اثر ترک فعل هم محقق شود مثلاً اگر مادری که تعهد شیر دادن فرزندش را کرده است به قصد کشتن طفلش به او شیر ندهد تا بمیرد قاتل محسوب است و … .» (نظریه مشورتی شماره 1098/7 مورخ 17/2/1375 اداره حقوقی قوه قضاییه) همچنانکه قانون‌گذار در ماده 295 مجازات اسلامی مصوب 1392 برای نخستین بار ترک فعل را به عنوان عنصر مادی جنایات از جمله جنایت قتل عمدی بیان، و مقرر می‌دارد: «هرگاه کسی فعلی که انجام آن را بر عهده گرفته یا وظیفه خاصی را که قانون بر عهده او گذشته است، ترک کند و به سبب آن، جنایتی واقع شود، چنانچه توانایی انجام فعل را داشته است جنایت حاصل به او مستند می‌شود و حسب مورد عمدی، شبه عمدی، یا خطای محض است، مانند این که مادر یا دایه‌ای که شیر دادن را بر عهده گرفته است، شیر ندهد یا پزشک یا پرستار وظیفه قانونی خود را ترک کند.» از طرفی ترک فعل همچون فعل می‌توان به ترک فعل مادی و غیرمادی تقسیم کرد.

الف) ترک فعل مادی

اصولاً در اکثر موارد افراد به موجب قانون یا قرارداد مکلف به انجام امور مادی و محسوس هستند مثل سوزنبان که موظف به کشیدن مانع جلوی ماشین‌های عبوری یا مادر که موظف به شیر دادن یا غذا دادن به فرزند یا پرستاری که موظف به تزریق آمپول به بیمار یا پزشک جراح که مکلف به جراحی بیمار است یا غریق نجات یا امثال آن.

ب) ترک فعل غیرمادی

اگرچه ترک فعل اصولاً به صورت ترک فعل مادی بروز پیدا می‌کند اما این امر مانع وجود و بروز امور غیرمادی به واسطه وظیفه قانونی یا قرار دادی بر عهده تارک نمی‌گردد، مثلأ طفل خردسال به هر دلیل (به غیر از وجود و دخالت یک عامل مستقل) دچار ترس و وحشت گردد و کودک به جای نیاز به غذا یا آب، محتاج به آرامش روحی و در آغوش کشیدن از طرف مادر یا حتی پدر باشد یا فردی که حسب قرار داد یا تکلیف عرفی موظف به خبر آوردن یا خبر دادن به فرد یا گروه خاصی است و از انجام تکالیف محوله امتناع نماید. در خصوص اینکه آیا ترک فعل می‌تواند به عنوان عنصر مادی جرائم عمدی مقید باشد نظرات متفاوت ابراز شده است، مع‌الوصف شرایطی را که لازم است ترک فعل داشته باشد تا بتوان آن را به عنوان رفتار مادی جنایت قتل عمدی تلقی کرد، را به مباحث آتی موکول می‌کنیم.

گفتار سوم- اجتماع فعل و ترک فعل

بین جرائم فعل و جرائم ترک فعل، دسته دیگری از جرائم وجود دارد که از جهتی به جرائم فعلی شبیه است و از جهت دیگر به جرائم ترک فعل مانند است. به همین جهت تئوری مربوط به جرایم فعل ناشی از ترک فعل مسائل و مشکلاتی را در حقوق جزا به وجود آورده است. از جمله آنها، می‌توان گفت که آیا این جرائم مشمول احکام و مقررات مربوط به فعل است یا ترک فعل یا خود مستقلاً یک تاسیس حقوقی به شمار می‌رود. به همین منظور در مورد فعل ناشی از ترک فعل گفته شده است، نتیجه‌ای که عموماً از یک واکنش ایجابی (فعل) حاصل می‌شود، ممکن است با ترک فعل نیز واقع گردد. (اردبیلی، 1386، 217) همان‌گونه که ملاحظه می‌شود جاعلین این اصطلاح در مقام بیان ترک فعل دارای نتیجه بوده و برای این مفهوم از اصطلاح «فعل ناشی از ترک فعل» استفاده نموده‌اند. (صلحی، 1389، 24) مع‌الوصف در مورد این اصطلاح ذکر مباحثی ضروری است که به آنها اشاره می‌گردد.

1- بررسی اصطلاح فعل ناشی از ترک فعل

در مقام بررسی این اصطلاح ذکر دو نکته ضروری است که در ذیل مورد اشاره قرار می‌گیرد.

الف) جنایت ارتکابی ناشی از فعل نیست

قطعاً جاعلین این اصطلاح در مقام بیان این معنا نبوده‌اند که جنایت ارتکابی را ناشی از فعل نه ترک فعل بدانند و در نتیجه، آسیب جزائی را مستند به فعل بدانند بلکه استفاده کنندگان از این اصطلاح در مقام بیان این معنا بوده‌اند که ترک فعل نیز همانند فعل مصداق یک رفتار است و فعل مصداق رفتار ایجابی و ترک فعل مصداق رفتار سلبی است. (صلحی، 1389، 24) در واقع ارتکاب جنایت یا ناشی از فعل یا ترک فعل یا اجتماع هر دو است.

ب) جنایت ارتکابی ناشی از ترک فعل است

استفاده کنندگان این اصطلاح بالاتفاق قائل به این امر هستند که جنایت ارتکابی و صدمه و آسیب جزائی ناشی از ترک فعل است و تارک فعل به عنوان مرتکب جرم مسئوول اعمال خویش می‌باشد. بنابراین استفاده کنندگان از این اصطلاح می‌خواهند بگویند: «گاه اتفاق می‌افتد برخی از رفتار‌های منفی و ترک فعل موجب پیدایش حوادثی می‌گردند که معمولاً آن حوادث باید از رفتار مثبت و فعل به وجود آیند.» (محسنی، 1382، 134) با وجود این برخی گفته‌اند: «نباید فعل توأم با ترک فعل را با ترک فعل صرف اشتباه کرد و نمی‌توان ترک فعل صرف را مصداق سبب دانست بلکه آنچه که مصداق تسبیت است، فعل توأم با ترک فعل است و نه صرف ترک فعل. برای فهم تفاوت میان این دو، دو حالت فرض را بر آن می‌گذاریم که پزشک که موظف به یاری رساندن به بیماران اورژانسی است و در بخش فوریت‌های پزشکی یک بیمارستان دولتی استخدام است، از حاضر شدن بر بالین یک بیمار و کمک رساندن به وی، خود‌‌داری می‌کند و بیمار نیز در اثر همان بیماری فوت می‌کند. در این مثال پزشک ترک فعل صرف کرده است؛ چرا که صرفاً از انجام وظیفه خودداری کرده است. ولی پزشکی دیگری را در نظر بگیرید که برای درمان بیماری کسی به وی داروی آمپی سیلین را بدون آزمایش حساسّیت بیمار تزریق نموده و در اثر همین امر بیمار فوت می‌کند. در این مثال پزشک مرتکب فعل توام با ترک فعل شده است و مرگ بیمار ناشی از فعل وی می‌باشد و به علاوه فعل ترک شده می‌توانست مانع تحقق مرگ گردد.» (طاهری‌نسب، 1388، 173و172) در این خصوص ذکر دو نکته ضروری می کند اول اینکه اگرچه علت تامه مرگ تزریق آمپول بوده است اما همچنانکه می‌دانیم پزشک با رعایت مقررات مکلف به تزریق آمپول می‌باشد و در تزریق آمپول نه تنها فاقد سوءنیت بوده بلکه دارای حسن نیت نیز بوده است. دوم اینکه اگرچه نتیجه ارتکابی ناشی از فعل ارتکابی مرتکب یعنی تزریق آمپول بوده و میان فعل ارتکابی و نتیجه، رابطه علیت موجود است اما آنچه که مرگ بیمار را به پزشک منتسب می‌کند، تقصیر وی بوده که قسمتی از تکلیف خود را ترک کرده است که هم قانون و هم عرف آن را تایید می‌کنند. به عبارت دیگر، تفریط و تقصیر پزشک در تست اولیه آمپول قوی‌تر از فعل همراه با حسن نیت وی که مکلف به انجام آن بوده است، می‌باشد. یعنی اینکه ترک فعل اولیه پزشک اقوی‌تر از انجام فعل ثانویه وی می‌باشد.

2- جایگاه این اصطلاح در فقه و قانون

ترک فعل در حقوق اسلامی تحت عنوان کف و خودداری از کمک آمده است؛ مسأله این است که آیا صرف خود‌داری، در صورتی که سبب تلف مال دیگری باشد موجب ضمان است یا نه. (قاسم‌زاده، 1387، 98) بنابراین این اصطلاح بدین صورت در فقه فاقد سابقه می‌باشد و ظاهراً از نظام‌های حقوقی دیگر وارد نظام حقوقی ایران شده است. در قوانین موضوعه نیز از این اصطلاح استفاده نشده است و در مقام بیان ترک فعل دارای نتیجه به اصطلاخ فعل ناشی از ترک فعل تمسک نگردیده است. (آقایی‌نیا، 1386، 35) از طرفی باید توجه داشت که این اصطلاح فقط در جرائم مقید به نتیجه نه در جرائم مطلق به کار گرفته شده است و اصولاً در جرائمی که ارتکاب آنها منوط به تحقق نتیجه خاص باشد مورد استفاده قرار گرفته است.

3- جایگاه این اصطلاح میان حقوق‌دانان

پاره‌ای از حقوق‌دانان در بکار گیری این اصطلاح عامد بوده و برای تبیین رفتار سلبی یا ترک فعل دارای نتیجه این اصطلاح استفاده نموده‌اند. (محسنی، 1382، 134) لیکن بعضی از حقوق‌دانان استفاده از این اصطلاح را نهی و سبب اختلافی بودن اکثر مصادیق مشمول این اصطلاح، استفاده از اصطلاح سبب از مباشر را مرجح دانسته‌اند. (آقایی‌نیا، 1386، 36) در واقع باید گفت جرائم یا به واسطه فعل یا ترک فعل یا اجتماع این دو از سوی مرتکب ارتکاب می‌یابند.

4– عاریتی بودن این اصطلاح

همان‌گونه که ذکر شد در فقه شیعه از اصطلاح فعل ناشی از ترک فعل استفاده نشده است معدودی از نویسندگان قائل و عامد به استفاده از این اصطلاح می‌باشند، به گونه‌ای که برخی تصریحاً اعلام نموده‌اند: که در نظام کیفری ما مصداقی برای فعل ناشی از ترک فعل نمی‌توان یافت. (اردبیلی، 1386، 215) یا برخی دیگر، به عاریتی بودن و ورود این اصطلاح از نظام‌های حقوقی دیگر به ادبیات حقوقی ایران اذعان نموده‌اند. (آقایی‌نیا، 1386، 156) در واقع باید گفت، این اصطلاح نه مقصود اندیشه علمای علوم کیفری کشور ما بلکه محصول اندیشه حقوق‌دانان غربی می‌باشد.

5– انتقادات راجع به استفاده از اصطلاح فعل ناشی از ترک فعل

در جامع و مانع بودن این اصطلاح، تردیدها و انتقاداتی مطرح است که به دو نمونه از آنها اشاره می‌شود.

الف) ارتکاب رفتار اعم از فعل یا ترک فعل از طرف عامل واحد

اگر مرتکب فعل و ترک فعل یک نفر باشد کاربری این اصطلاح قابل اعتنا نیست زیرا در عمل و صرف نظر از اینکه نتیجه را ناشی از فعل یا ترک فعل بدانیم فقط یک نفر مسئوول است. فرض کنید راننده‌ای به طور عمد از ترمز کردن با عابری خود‌داری کند و عابر در اثر برخورد اتومبیل با او فوت کند. آیا چنین قتلی در اثر ترمز نکردن است یا ناشی از فعل رانندگی و اصابت با عابر و یا ترکیبی از فعل و یا ترک فعل؟ پاسخ هر چه باشد، این واقعیت غیر قابل کتمان است که مرگ نتیجه مستقیم فعل رانندگی است و در عمل، چنین عنوانی تحت «فعل ناشی از ترک فعل» یا «فعل توأم با ترک فعل» هیچ تأثیری بر مسئوولیت کیفری او نخواهد داشت. بنابراین بحث در خصوص موردی که نتیجه علمی ندارد مقرون به ثواب نیست.(آقایی‌نیا، 1386، 35) در واقع باید گفت، ارتکاب جرم عمدتاً به صورت فعل محقق می‌گردد.

 

ب) ارتکاب رفتار اعم از فعل یا ترک فعل از طرف عاملین متعدد

اگر مرتکب رفتار اعم از فعل یا ترک فعل متعدد به صورت اجتماع مرتکبین در طول یکدیگر یا اجتماع آنها در عرض یکدیگر باشند و منظور ما از به کارگیری اصطلاح «فعل ناشی از ترک فعل» مسئوول نشناختن تارک فعل باشد، اصطلاح زیبا و جامع شرکت در جرم یا سبب اقوی از مباشر ما را از استفاده از چنین اصطلاحی بی‌نیاز می‌سازد. (آقایی‌نیا، 1386، 36) در واقع باید گفت رفتار مرتکب در قتل عمدی فعل است یا ترک فعل.

 

در فرضی که ترک فعل باعث نتیجه صدمه جزایی باشد در این فرض بعضی از نویسندگان اصطلاح غیر از فعل ناشی از ترک فعل معرفی نموده‌اند. چنانچه برخی از اساتید اصطلاح فعل توأم با ترک فعل را به کار برده‌اند، با مداقه در این اصطلاح ملاحظه می‌شود که ترک فعل مسبوق به فعل منظور بوده است و ترک فعل به نحو انفراد فاقد نیروی علیتی قلمداد و ناتوان از ایجاد نتیجه و صدمه جزایی قلمداد شده است. (طاهری‌نسب، 1388، 123) یا برخی گفته‌اند: اصطلاح ترک فعل مسبوق به فعل مثبت و ترک فعل غیر مسبوق به فعل مثبت را به کار برده و با این تفکیک در مقام بیان این معنا بوده‌اند که ترک فعل محض با ترک فعل توأم و مسبوق به فعل مثبت واحد نیست و در ترک فعل مسبوق به فعل مثبت نوعی نتیجه و صدمه جزایی منتسب به فعل مثبت می‌باشد و ترک فعل مکمل و کامل کننده فعل می‌باشد. (رهامی، 1382، 21) یا عده‌ای دیگر اصطلاح ارتکاب جرایم فعلی از طریق ترک فعل را به کار برده و با تفکیک میان ترک فعل واقعی «ترک فعل محض، ترک فعل بسیط و ترک فعل صرف نظر از نتیجه» با ارتکاب جرایم فعلی از طریق ترک فعل در مقام بیان این معنا بوده‌اند که جرایمی که غالباً توسط فعل محقق می‌گردد امکان دارد توسط ترک فعل نیز محقق شود. (میرمحمدصادقی، 1386، 28و27) در واقع باید گفت، اصطلاح فعل ناشی از ترک فعل در قوانین جزایی کشور ما جایگاه قانونی نداشته و یک تئوری وارداتی می‌باشد که وارد مباحث حقوق کیفری شده است.

در پایان این مبحث باید گفت، نتیجه جرم هر چه باشد یا مستند به فعل یا ترک فعل است و استفاده از اصطلاح، ترک فعل مقید نیز از باب ایجاز در کلام می‌توان مبین مفهوم ترک فعل دارای نتیجه خاص باشد. همچنانکه این نظر از اصول قانون اساسی و قوانین جزائی به وضوح برداشت می‌شود. بنابراین رفتار مادی قتل عمد در حقوق کیفری کشور ایران فعل است یا ترک فعل.

بند دوم: حسن نیت تکلیفی

 

قبلاً اشاره کردیم که حسن نیت از یک منظر به دو بعد حمایتی و تکلیفی تقسیم می‌شود. بعد از آشنایی با مفهوم و جلوه‌های حسن نیت حمایتی، موضوع حسن نیت تکلیفی (نوعی) مطرح می‌شود.

در مباحث گذشته به مفهوم حسن نیت پرداختیم که بیشتر مرتبط با حسن نیت در بعد اخیر بود. حین نیت در این بعد منطبق بر قواعد رفتاری است که به عنوان یک اصل بر کلیه رفتار و گفتار و اقدامات طرفین در مراحل مختلف قراردادی حاکم می‌باشد و طرفین متعهد و ملتزم هستند در هرگونه رفتار و گفتار خود رعایت حسن نیت را بنمایند، لذا حسن نیت در این چهره یک وظیفه و تعهد برای طرفین محسوب می‌شود.

حسن نیت در این بعد عبارت است از رفتار صحیح، درستکاری و احترام به اعتماد دیگران. حسن نیت یعنی درست رفتار کردن. از همین رواست که از آن به عنوان معیار رفتاری یاد می‌شود. چنین معیاری نه تنها با مراجعه به قواعد حقوقی، بلکه با مراجعه به قواعد اجتماعی و معقولیت شناخته می‌شود. حسن نیت به ما خاطرنشان می‌کند که در اجتماع زندگی می‌کنیم و تکوین و بقاء آن مستلزم همکاری و همبستگی است. بنابراین در روابطی که با دیگران برقرار می‌کنیم نبایستی تنها به حفظ منافع خود بیندیشیم، بلکه منافع دیگران را نیز بایستی مدنظر قرار دهیم بی‌آنکه ملزم به حفاظت از منافع دیگران باشیم.

حسن نیت خود یک معیار اخلاقی است که باعث ورود مفاهیم اخلاقی به حقوق می‌شود و از این طریق حقوق را انسانی‌تر، منعطف‌تر و منصفانه‌تر می‌سازد. حسن نیت در عین حال که یک معیار اخلاقی است، یک اصل حقوقی است که قلمروی بسیار گسترده دارد. حسن نیت نه تنها در حقوق قراردادها و قراردادهای بین‌المللی بلکه در دیگر حوزه‌های حقوقی همچون خانواده، اموال، حقوق بین‌الملل عمومی، بین‌الملل خصوصی، عمومی، داوری و … دارای نقش اساسی است. علاوه بر نقش گسترده حسن نیت در حوزه‌های حقوقی، حسن نیت در حقوق قراردادها دارای نقش بسیار گسترده و اساسی است و تمامی مراحل قرارداد از مذاکره تا خاتمه قرارداد و حتی بعد از آن را در بر می‌گیرد.

در طول این مراحل قراردادی حسن نیت از یک سو، طرفین قرارداد را از هرگونه تقلب، تدلیس، سوء‌استفاده، غش و … باز می‌دارد و به عبارت بهتر نقشی بازدارنده و سلبی را ایفاء می‌کند و از سوی دیگر، طرفین را به ایفای نقش بیشتر و مؤثرتر ملزم می‌سازد و در این نقش از آن‌ها اقدامات مثبت همچون دادن اطلاعات، همکاری در اجرای قرارداد و … را طلب می‌کند و به عبارت دیگر نقش ایجابی را ایفاء می‌کند. مباحث بعدی رساله در خصوص بعد تکلیفی حسن نیت خواهد بود اگرچه در مواردی ممکن است اشاره به بعد حمایتی حسن نیت نیز ضروری شود.

 

گفتار دوم: تفکیک حسن نیت از مفاهیم مشابه

حسن نیت اصل کلی حقوق است که دارای جوهر اخلاقی است. این مفهوم اخلاقی – حقوقی امکان تعدیل، تکمیل، تحدید و تصحیح قواعد حقوقی را فراهم می‌سازد و بدین طریق زمینه انطباق حقوق با تحولات و نیازمندی‌های جدید و اوضاع و احوال هر مورد را ممکن می‌سازد. ضرورت‌های متعددی توسل به این اصل را توجیه می‌کند. از جمله عدم امکان قانونگذاری برای هر مورد خاص، منتهی شدن قواعد حقوقی به نتایج غیر عادلانه و غیر منصفانه، تحولات و نیازمندی‌های جدید که قواعد موجود قادر به پاسخگویی آن‌ها نیستند و … این دلایل همراه با دیگر عوامل ضرورت مداخله قاضی را برای تزریق اخلاق و مفاهیم اخلاقی به حقوق، در کل، و قراردادها به طور خاص توجیه می‌کند.

اوصاف حسن نیت به عنوان یک مفهوم حقوقی و اخلاقی و ضرورت وجود آن جهت پویا و زنده نگه داشتن حقوق و قواعد حقوقی باعث نزدیکی این مفاهیم با مفاهیم دیگری شده است که دارای اوصاف و اهدافی مشابه هستند. نزدیکی این مفاهیم منجر به طرح این سؤال می‌شود که وجه تفاوت و تشابه این مفاهیم با حسن نیت در چیست؟ مفاهیم و اصطلاحاتی که معمولاً از آن‌ها به عنوان مفاهیم مشابه حسن نیت یاد می‌شود عبارتند از:«1-انصاف؛2- سوء‌استفاده از حق؛3- معامله منصفانه؛4-نظریه خلاف وجدان؛5- استاپل؛6- تعهدات امانی؛7- اخلاق حسنه».

مفاهیم ذکر شده در فوق ارتباط نزدیکی با مفهوم حسن نیت دارند. به اعتقاد پروفسور زیمرمن اصل حسن نیت در حقوق قراردادهای بین‌المللی به طور بالقوه با همه یا اغلب دکترین‌های حقوق مدرن قراردادها مرتبط است. مفاهیمی همچون دارا شدن بلاجهت  [1] تقصیر در انعقاد قراردادها، استاپل، اظهار خلاف واقع، تعهدات امانی، خلاف وجدان، تفسیر قرارداد، عیوب اراده، تعهد دادن اطلاعات و … را می‌توان به عنوان نمونه‌هایی از مفاهیم مرتبط با حسن نیت ذکر کرد. لیکن پرداختن به همه این مفاهیم در این پژوهش امکان‌پذیر نیست. لذا به مواردی از آن‌ها به طور خلاصه اشاره خواهیم داشت.

بند اول: حسن نیت و سوء‌استفاده از حق

در این بند مفهوم سوء‌استفاده از حق و جایگاه آن در حقوق قراردادهای بن المللی بررسی می‌گردد و سپس ارتباط آن با حسن نیت مشخص می‌گردد.

 

الف) مفهوم سوء‌استفاده از حق

وقتی در تعریف حق گفته می‌شود که «حق عبارت است از سلطه و اختیاری که یک فرد در برابر دیگر افراد دارد در خود این تعریف این واقعیت نهفته است که حق در هر صورت، متضمن محدودیت‌ها و در بعضی مواقع زیان‌هایی برای دیگران است. مثلاً هنگامی‌که شخص صاحب یک خانه یا ملکی دیگر است معنای این مالکیت این است که دیگران حق دخالت در آن خانه یا ملک را ندارند. وقتی شخصیی مال مباحی را حیازت کرد یا زمینی را تحجیر نمود برای او حقی ایجاد می‌شود که به موجب آن می‌توان دیگران را از تصرف و دخالتی که مغایر با حق اوست باز دارد. این وضع در بقیه حقوق نیز وجود دارد».[2] بنابراین هر حقی دارای این ماهیت است که اولاً، برای صاحب آن امتیازی به‌حساب می‌اید و ثانیاً، مستلزم محدودیت ودر بعضی موارد متضمن زیان‌هایی برای دیگران است. بنابراین ممکن است صاحبان حق به علت امتیازی که دارند موقعیتی به دست آورند که با بهره‌گیری از آن موقعیت حق خود را به زیان دیگری بکار برده و با این اقدام محدودیت‌ها و زیان‌هایی برای افراد دیگر به وجود آورند. لذا این فکر پیش آمد که باید راهی جستجو کرد تا جلوی سوء‌استفاده از حق گرفته شود و شرایطی ایجاد کرد که صاحبان حق امتیاز خود را در جهتی عادلانه بکار گیرند. طرفداران این نظریه می‌گویند «که این نظریه متحرک و انعطاف‌پذیر است و وسیله‌ای است برای پیشرفت حقوق و تطبیق آن با الزامات اجتماعی. با توسل به این نظریه بدون آنکه لازم باشد قوانین را به سرعت تغییر داد – می‌توان حقوق را با الزامات جدید اجتماعی منطبق ساخت و قانون را در مسیرهای نو هدایت کرد.»[3]

مفهوم سوء‌استفاده از حق در حقوق ایران از مصادیق قاعده لاضرر است و مواد 132، 122، 125 و 139 قانون مدنی به نوعی مفهوم این قاعده را مدنظر قرار داده است. علاوه بر این اصل چهلم قانون اساسی نیز صراحتاً قاعده لاضرر و نفی سوء‌استفاده از حق را مورد توجه قرار داده است بنابراین در اصل منع سوء‌استفاده از حق در حقوق ایران تردیدی وجود ندارد.

پس از شناخت مفهوم سوء‌استفاده از حق در بند بعد ارتباط آن را با حسن نیت بررسی خواهیم کرد.

 

ب) رابطه حسن نیت و سوء‌استفاده از حق

موضوع ضرورت حسن نیت در اعمال حقوقی که در بسیاری از قوانین پذیرفته شده است از جمله مفاهیمی است که با نظریه سوء‌استفاده از حق نزدیک بوده و حتی ممکن است به‌عنوان مبنایی برای این نظریه محسوب شود. «درباره معیار سوء‌استفاده از حق عقاید علمای حقوق فرانسه را می‌توان به سه دسته کلی خلاصه کرد: 1) گروهی سوء‌استفاده از حق را تقصیر در اعمال حق دانسته‌اند 2) دسته‌ای برای تحقق سوء‌استفاده از حق سوء‌نیت و قصد اضرار را لازم دانسته‌اند 3) و به عقیده گروهی معیار سوء استفاده از حق تجاوز به غایت اجتماعی حقوق است. اما آنچه که به بحث حسن نیت مربوط می‌شود نظر دسته دوم است. طرفداران این نظریه سوءاستفاده از حق را به این دلیل قابل مجازات و ناپسند می‌دانند که به اصول اخلاقی لطمه می‌زند لذا معیار آن را قصد اضرار و سوء‌نیت می‌دانند. با این تحلیل طرفداران این نظریه اظهار می‌دارند که تقصیر غیرعمدی از آنجا که با اصول اخلاقی برخورد نمی‌کند نمی‌تواند برای حق محدودیت ایجاد کند، عمل زیانبار از آنجا که در اعمال حق بوده مشروع است ولی به علت وجود سوء‌نیت و قصد اضرار عامل آن مخدوش می‌شود. این نظر مورد توجه رویه قضایی نیز قرار گرفته است و چندین رأی بر این مبنا صادر گشته است. چندگانگی دیدگاه‌های حقوقدانان فرانسه رویه قضایی این کشور را نیز سردرگم کرده است و هر یک از این سه نظریه طرفدارانی دارد اما به‌نظر می‌رسد گرایس عمده دادگاه‌ها به قبول معیار سوء‌نیت و قصد اضرار بوده است.»[4]

مواد 226، 242 قانون مدنی آلمان معیار «رفتار درست»  و «حسن نیت» را به‌عنوان معیار سوء‌استفاده از حق معرفی کرده‌اند و حقوقدانان این کشور معتقدند که چنانچه اعمال حق با حسن نیت مخالف باشد به منزله سوء‌استفاده از حق است،[5]در واقع «منع سوء‌استفاده از حق از نهادهایی است که دادگاه‌های آلمان بر اساس اصل حسن نیت ایجاد کرده‌اند».[6] ماده 124 قانون مدنی لبنان مقرر می‌دارد که: «چنانچه کسی حق خود را بدون حسن نیت یا برخلاف غایت اجتماعی آن اعمال کند مسئول خسارت وارده بر دیگران است» بند 2 ماده 1158 قانون مدنی ونزوئلا نیز می‌گوید: «کسی که بدون حسن نیت یا خارج از هدف و غایتی که به‌خاطر آن حق به او اعطا شده است حق خود را اعمال کند مسئول خسارات وارده است»[7] بنابراین همانگونه که ملاحظه می‌گردد در بسیاری از کشورها حسن نیت مبنای نظریه سوء‌استفاده از حق قرار گرفته است و با وجود حسن نیت سوء‌استفاده از حق محقق نخواهد شد.

نکته دیگر اینکه معنای واقعی حسن نیت در قراردادهای بین المللی  که همانا داشتن صداقت و درستی است ممکن است با معنای سوء‌استفاده از حق که ضرر رساندن به دیگری است از بین برود و این شائبه قوت گیرد که سوء‌استفاده از حق با کلیت خود آن را دربرمی‌گیرد. در حالیکه چنین امری به‌خصوص در حیطه قراردادهای بین المللی صحیح نمی‌باشد زیرا حسن نیت در قراداد مفید یک امر یا فعل می‌باشد. و سوء‌استفاده از حق مقید به رابطه قراردادی نیست و ترک فعل بوده و فید نهی است. نکته دیگری اینکه حسن نیت در قراردادها نه تنها شامل اجرای با حسن نیت تعهدات است بلکه مفید این معنا نیز هست که حقوق نیز باید با حسن نیت اجرا شوند و نظریه سوء‌استفاده از حق تنها با حسن نیت در اجرای حقوق ارتباط پیدا می‌کند و همان‌گونه که از نان آن پیداست با لزوم رعایت حسن نیت در تعهدات ارتباطی ندارد بنابراین کلیت نظریه حسن نیت در قراردادها از این لحاظ بیشتر است و شامل حقوق و تعهدات می‌شود.[8]

بند دوم: حسن نیت و انصاف

در این بند ابتدا به طور خلاصه مفهوم انصاف را بیان می‌داریم و سپس ارتباط حسن نیت و انصاف را بررسی خواهیم کرد.

الف) مفهوم انصاف

نصفت یا انصاف از اصول عدالت است که تعریف آن همانند حسن نیت بسیار مشکل است. در واقع حسن نیت و انصاف از مفاهیم کیفی هستند که تعریف آن‌ها بسیار مشکل است. «شاید بتوان گفت که نصفت احساس عدالتی است که ایجاد می‌کند در یک قضیه تمام شرایط خاص مربوط به آن در نظر گرفته شود. این کاربرد برای آن است که بتوان از سختی قواعد حقوقی کاست یا خلاء ناشی از سکوت قانون را برطرف نمود.»[9]

یکی از نویسندگان انصاف را معادل عدل دانسته است و برای این دو مفهوم تعرایف زیر را آورده است:

«الف: گذاشتن پایه احقاق حق بر مساوات در مقابل قانون و احترام به حقوق افراد.

ب: در مقابل قوانین موضوعه بکار می‌رود یعنی نظری که از قوانین موضوعه گرفته شده است و حتی ممکن است مغایر با آن باشد در عین حال که مصداق عدل و انصاف شمرده می‌شود.»[10]

برخی نیز عدالت و انصاف را متفاوت از یکدیگر دانسته و می‌گویند: «عدالت همانند حقوق یک مفهوم نوعی و همگانی است ولی انصاف یک مفهوم شخصی است یعنی مفهومی که بر حسب اشخاص متفاوت است و انصاف در هر مورد حکم خاص دارد در حالیکه عدالت نسبت به همه یکسان است».[11] عدالت حکم می‌کند که هر مدیونی دین خود را به موقع بپردازد و فرقی بین بدهکار و معسر و غیر معسر قایل نیست ولی انصاف حکم می‌کند که به بدهکار معسر مهلت داده شود یا بدهی‌اش تقسیط شود و عدم انعطاف عدالت در برابر چنین شخصی تعدیل شود.

به نظر می‌رسد که ارائه تعریف روشن و مشخصی از این مفهوم امکانپذیر نباشد اما از آنجایی که نقش مهمی در حقوق دارد باید با توجه به نقش و عملکرد آن مورد توجه قرار گیرد. از مجموع نظرات ابرازی می‌توان دو نقش عمده برای انصاف ذکر نمود؛ یکی اینکه انصاف نقش اصلاح قراردادها را برعهده دارد. چنانچه قراردادی را سخت و بی‌روح ببیند آن را با سایر قواعد با موضوع مستحدثه منطبق می کند و به اصلاح و تعدیل آن می‌پردازد. دیگر اینکه در جایی که قرار داد ناقص بوده یا رسا نمی‌باشد، آن را تکمیل می کند که غرض نهایی هر دو نقش تحقق عدالت بهتر است.[12]

به‌طور خلاصه می‌توان گفت که حسن نیت دارای دو نقش عمده است یکی نقش اصلاحی که قواعد خشک حقوقی را اصلاح می‌کند و دیگری جنبه تکمیلی انصاف است که در موارد سکوت و ابهام قرارداد بکار می‌آید.

 

ب) رابطه حسن نیت و انصاف

عده‌ای مبنا و ریشه حسن نیت را در انصاف می‌دانند و می‌گویند حسن نیت «باطناً با اعمال انصاف پیوند خورده است». دادگاه‌های آمریکایی نیز در مورد خریدار با حسن نیت گفته‌اند: «این عبارت به دکترینی توجه دارد که ریشه در انصاف دارند» اما باید گفت این اخلاق است که حکم می‌کند در مقام مقایسه فردی با اراده حسن و مراقب مورد توجه قرار گیرد نه انصاف. انصاف حکم می‌کند که گاهی افراد به کمتر از حق قانونی‌شان اکتفا کنند در حالیکه تلاش حسن نیت بر این است که حقوق قانونی افراد به طور کامل رعایت شود نه کمتر نه بیشتر.

حسن نیت و انصاف دارای این شباهت هستند که درصدد اخلاقی نمودن قرارداد و یا به عبارت کلی‌تر، حقوق می‌باشند و همچنین هر دو امکان مداخله قاضی در مفاد عقد را فراهم می‌آورد البته این مداخله در هر یک متفاوت بوده که بیان این امر خود از تفاوت‌های این دو مفهوم می‌باشد.

 

[1] -شیرازی ،اکبر(1365)،تئوری دارا شدن غیر عادلانه،مجله حقوقی دفتر خدمات حقوقی،ش 5، ص 113.

[2] -کستن و گوبو، مطالعه حقوق مدنی،مقدمه عمومی، شماره 693، به نقل از حمید بهرامی احمدی(1377)،سوءاستفاده از حق ،مطالعه تطبیقی در حقوق اسلام و دیگر نظامهای حقوقی ،تهران، اطلاعات، ص19.

[3] -همان ،ص22

[4] -همان، ص 18

[5] -همان،ص 125

[6] -جعفر زاده و سیمایی ،حسن نیت در قراردادهای بین المللی :قاعده ای فراگیر یا حکمی استثنایی ،پیشین،ص 14

[7]- ماده 324 قانون مدنی پرتغال ،ماده 281 قانون مدنی یونان ،ماده 2 قانون مدنی سوئیس ،ماده 1 قانون مدنی ژاپن نیز هر یک از عباراتی کم و بیش مشابه حسن نیت را مبنای نظریه سوءاستفاده از حق قرار داده اند.

[8] -همان

[9] -بیگ زاده ، ابراهیم(1376)، جزوه حقوق بین الملی عمومی ،دنشگاه شهیدبهشتی، ص 103

[10] -جعفری لنگرودی،محمد جعفر(1385)،ترمینولوژی حقوقی،تهران ،گنج دانش، ص 444

[11] -صاحبی ، هدی(1376)،تفسیر قراردادها در حقوق خصوصی،تهران، نشر ققنوس، ص159.

[12] -همان

خرید خانه در کانادا

 

تهیه مسکن یکی از اصلی ترین نیاز های بشر است و امروزه به یکی از بزرگ ترین دغدغه های ما تبدیل شده، چراکه هزینه های رهن و اجاره و یا خرید واحد های مسکونی بسیار سرسام آور شده است. از سویی دیگر پیدا کردن واحد متناسب با سلیقه و بودجه هر کسی، کار را سخت تر از قبل کرده است. چانه زدن با املاک ها، صرف ساعت های متمادی در آژانس های مسکن و گشتن خانه به خانه واحد های مسکونی نیز  یکی دیگر از مشکلات این حوزه به شمار می آید.

اگر برای خرید خانه در کانادا نیاز به اطلاعات دقیق دارید می توانید به سایت

https://melk.ca/blog

مراجعه نمایید

در این سایت شما می توانید اطلاعات مهاجرت به کانادا و اطلاعاتی درباره شهرهای کانادا به خصوص ونکور و تورنتو به دست بیاورید.

همچنین برای خرید خانه در تورنتو و اجاره خانه در ونکوور می توانید اطلاعات لازم را به دست بیاورید.

نداشتن اطلاعات در خصوص کیفیت و قیمت منطقه مورد نظر همیشه مساله ای چالش برانگیز در رهن و اجاره و خرید واحد های مسکونی بوده است.

همچنین اطلاعات از قوانین بسیار با اهمیت است و باید حتما در نظر داشته باشید و کمک گرفتن از مشاورین املاک معتبر و با تجربه بسیار به شما کمک می کند

تخصص و تجربه در حوزه املاک

ما همیشه در مواردی که تخصص نداریم، به افراد با تجربه و متخصص مراجعه می‌کنیم. در خرید و فروش خانه یا رهن و اجاره آپارتمان نیز این امر صادق است. آیا مصالح ساختمانی و سطح کیفیت آنها را  می‌شناسید؟ آیا آپارتمانی را که قصد خرید آن را دارید، با نیازهای خانواده شما همخوانی دارد؟  آیا با موقعیت ملک و آینده آن آشنایی دارید؟ و آیا رقم پیشنهادی فروشنده با ارزش واقعی ملک تطابق دارد؟ یک مشاور املاک معتبر به این سوال‌های شما پاسخ خواهد داد.

قدرت مذاکره بالا

مشاورین املاک معتبر به دلیل آشنایی به فنون مذاکره، با دقت بیشتری می‌توانند نیازهای شما را برآورده سازند. همچنین رابطه مداری مناسب یک مشاور املاک می‌تواند روند انجام یک معامله را سرعت ببخشد تا در حداقل زمان و حداکثر دقت بتوانید یک معامله موفق داشته باشید.

آشنایی با قوانین حقوقی حوزه املاک

برخی از معامله کنندگان  که بدون حضور مشاور املاک معتبر اقدام به معامله می‌کنند، پس از مدتی متوجه می‌شوند برخی موارد حقوقی به آنها تحمیل شده، در حالیکه هنگام عقد قرارداد از آن بی اطلاع بوده‌اند. مشاور املاک معتبر به دلیل آشنایی با قوانین حوزه املاک، از بروز چنین مسائلی جلوگیری کرده و تمامی موارد را قبل از امضای قرارداد به هر دو طرف گوشزد می‌کند. 

آموزش شب امتحانی پیام نور

سوالات پیام نور به صورت تلفیقی از سوالات تستی و تشریحی است. 6 نمره از امتحان پیام نور به صورت تشریحی و باقی آن به صورت تستی طرح می‌شود. معمولا دانشجویان پیام نور نزدیک به ایام امتحان این سوالات را بررسی می‌کنند. در حال حاضر سایت‌های متعددی وجود دارد که سوالات پیام نور را برای رشته‌های مختلف آرشیو کرده‌اند و دانشجویان می‌تواند به صورت رایگان و یا با پرداخت هزینه کم به این سوالات دسترسی پیدا کنند. اما چالش اصلی دانشجویان آمادگی برای امتحانات پیام نور است. معمولا منابع ارائه شده به دانشجویان دانشگاه پیام نور بسیار حجیم است و اصلا برای آمادگی امتحان پایان ترم مناسب نیست. بنابراین پیام نوریها در مدت زمان فرجه دردسر زیادی برای غلبه به این چالش دارند.

راه‌کارهای متنوعی برای آمادگی امتحان پایان ترم دانشگاه پیام نور وجود دارد. اولین و سخترین راه بررسی منابع حجیمی است که برای این درس پیشنهاد می‌شود. مثلا برای دروسی مانند ریاضی عمومی 1 و فیزیک 1 که در اغلب رشته فنی مهندسی و مدیریت وجود دارد، دانشجو باید یک کتاب 500 صفحه‌ای را مطالعه کند و بعد از آن به بررسی سوالات امتحان پایان ترم بپردازد. مسلما زمان زیادی لازم است که دانشجو بتواند تمام سرفصل‌ها را مطالعه کند و به سوالات امتحان مسلط شود. البته در بعضی از دروس تخصصی نیز استاد جزوه‌ای را ارائه می‌دهد که می‌تواند کمک خوبی برای تسلط سریع به امتحان پایان ترم باشد.

استفاده از ویدیو‌های آموزشی دومین راهکاری است که دانشجویان پیام نور می‌تواند برای آمادگی امتحان پایان ترم از آن استفاده کنند. سایت‌های‌ آموزشی نیز هستند که این گونه ویدیوها را ارائه می‌دهند. طبیعی است که هزینه این روش بالاتر است و دانشجو باید هزینه قابل توجهی برای دسترسی به این دوره‌ها ویدیویی هزینه کند. اما مشکل اساسی این روش این است که آموزش اختصاصی برای امتحان پیام نور وجود ندارد و اغلب صفر تا صد موضوع تدریس می‌شود. مدت زمان آموزش‌ها چیزی در حدود 30 الی 50 ساعت است و باز هم روش بهینه‌ای برای نمره گرفتن در پایان ترم نیست. البته توجه داشته باشید که دانشجو چه کتاب منبع را بخواند و یا از دوره‌های آموزشی مجازی استفاده کند می‌تواند به درس مسلط شود. بنابراین اگر هدف دانشجو صرفا پاس کردن امتحان پایان ترم نباشد دو روشی که تا کنون معرفی کرده‌ایم مناسب است.

ما می‌دانیم برای دانشجویان پیام نور داشتن صرف سوالات پایان ترم بدون اینکه آموزشی پشت آن باشد و یا ویدیو‌های صرفا آموزشی (که مختص پیام نور نیست) نمی‌تواند کمک شایانی به پیام نوریها انجام دهد. بنابراین ایده متفاوتی رو می‌خواهیم معرفی کنیم.

مجموعه یونی لند راهکار بسیار بهتری را به دانشجویان پیام نور پیشنهاد می‌کند. سایت آموزشی یونی لند سبک متفاوتی را پیش گرفته است. آموزش‌های یونی‌لند تیپ-محور است. در این سبک از آموزش دانشجو به اندازه نمره‌ای که نیاز دارد یاد می‌گیرد. ابتدا سوالات امتحانات پایان ترم یک درس خاص توسط استاد بررسی و آنالیز آماری می‌شود. سپس تیپ سوالات 7 تا 10 سال اخیر دسته‌بندی و امتیاز دهی و سوالات با فراوانی زیاد مشخص می‌شود.

تاکنون نتایج بسیار جالبی از این بررسی‌ها بدست آمده است. نتایج نشان می‌دهد در امتحانات پیام نور بسیاری از سوالات چند سال آخر بسیار شبیه و حتی عینا مشابه یکدیگرند. این موضوع کمک می‌کند تا دانشجویان پیام نور بتوانند در مدت زمان خیلی کوتاه نمره بسیار خوبی بدست آورند و به نوعی شب امتحانی نتیجه فوق العاده ای را از آن خود کنند. برای دروس عمومی مانند ریاضی عمومی 1، ریاضی عمومی 2، معادلات دیفرانسیل، ریاضیات مهندسی، آمار و احتمال و محاسبات عددی این سبک از آموزش بازدهی بسیار بالایی دارد.

در هر تیپ ابتدا یک درسنامه بسیار کوتاه داده می‌شود مثلا مرتبه معادله چیست و سپس تست‌های مربوط به آن حل می‌شود. از آنجایی که بخش بیشتری از نمره پایان ترم به صورت تستی است بنابراین ایده های تستی محوریت بیشتری دارند و تکنیک‌هایی آموزش داده می‌شود که حتی بدون علم دانشگاهی دانشجو بتواند تست مورد نظر را پاسخ دهد. حتی در درسی مانند محاسبات عددی که استفاده از ماشین حساب مجاز است آموزش جذابتر هم می‌شود. چرا که سوالات زیادی وجود دارد که قابل حل با ماشین حساب است و حتی اساتید هم از  آن بی خبر هستند.

بنابراین دانشجو پیام نور می‌تواند از این فرصت سوء استفاده کند و بدون آنکه محاسبه‌ای انجام دهد می‌تواند پاسخ تست را در زمانی کوتاه بدهد. بنابراین این سبک از آموزش یک آموزش شب امتحانی پیام نور تمام عیار و ساده است که می‌تواند نمره دلخواه دانشجو پیام نور را تضمین کند.

 

دیجی همکار : فروشگاه آنلاین دوربین مداربسته و تجهیزات حفاظتی

فروشگاه اینترنتی دیجی‌همکار (Digihamkar) بزرگ‌ ترین فراهم کننده سیستم ها و دوربین های مداربسته امنیتی حرفه ای  و تجهیزات حفاظتی در کشور است. ما مفتخریم که بیشترین قابلیت انتخاب انواع دوربین های مدار بسته امنیتی موجود را برای شما فراهم آوردیم. تمام مشتریان ما اعم از کسب و کارهای کوچک و بزرگ، سازمان ها، آموزشگاه ها، فروشگاه ها، مدارس، دانشگاه ها و همچنین صاحبان خانه ها که محصولات برند و حرفه ای را ترجیح می دهند، از پیشروی این صنعت، یعنی فروشگاه دوربین مدار بسته دیجی همکار حمایت می کنند.

همه محصولات ما با استفاده از آخرین تکنولوژی های روز و اجزای با کیفیت طراحی شده تا برترین وضوح تصویر را برای شما به ارمغان بیاورد. همچنین حجم وسیعی از کالاهای دیجیتال (موبایل، تبلت و کتابخوان‌ ها، لپ‌تاپ، کامپیوتر و لوازم جانبی، ماشین های اداری و لوازم جانبی کالای دیجیتال)، سیستم های حفاظتی نظارتی (دوربین مداربسته، انواع ضبط کننده های ویدیویی DVR و NVR، دستگاه مرکزی اعلام سرقت (دزدگیر))، لوازم جانبی دوربین مداربسته، محصولات هایک ویژن، محصولات داهوا، نرم افزار (مالی حسابداری، امنیتی آنتی ویروس، سیستم عامل)، مجموعه نرم افزاری از برندهای متنوع، متعدد و سرشناس جهانی همچون اپل، سونی، سامسونگ، ال جی، اچ پی، کانن، بوش، هایک ویژن، داهوا، طرفه نگار و … از سوی دیجی‌همکار در اختیار شما قرار می گیرد. ضمنا حمل و نقل رایگان برای سفارش‌های بالای ۱۰۰ هزارتومان برای کل کشور می باشد.

 

 

دوربین های مداربسته امنیتی با تمام ویژگی های مورد نیاز، برای حفاظت از هر آنچه که مهم است به کمک شما می آید. دوربین های امنیتی داخلی و خارجی پیشرفته با هر سبکی اعم از دام، بالت، اسپیددام، چشم ماهی، کیوب، مینیاتوری و صنعتی از سوی دیجی همکار نیازمندی شما را در نظارت رفع خواهد کرد.

فروشگاه دیجی‌همکار (Digihamkar) با بیش از ۱۵ سال سابقه در فروش دوربین مدار بسته به همکاران و مشتریان عزیز مفتخر است که از سال ۱۳۹۴ به صورت اینترنتی به شما خدمت رسانی نماید. در این مدت با نقد و بررسی موشکافانه انواع دوربین مداربسته موجب تعجب گوگل و الکسا شده ایم. چنانکه سیر صعودی آمار بازدید و ارتقای رتبه جهانی و کشوری Digihamkar.com با شیب بسیار تندی روبه بالاست.

فروشگاه اینترنتی دیجی‌همکار ارائه کننده :

انواع دوربین مداربسته تحت شبکه IP
دوربین تحت شبکه IP هایک ویژن
دوربین تحت شبکه IP داهوا
دوربین تحت شبکه IP تیاندی
انواع دوربین مداربسته آنالوگ
دوربین آنالوگ هایک ویژن HD-TVI
دوربین آنالوگ داهوا HD-CVI
دوربین آنالوگ سایر برندها AHD
نوع و شکل ظاهری
دیواری (Bullet)
سقفی (Dome)
اسپید دام (Speed Dome)
چشم ماهی (Fisheye)
کیوب (Cube)
انواع ضبط کننده ویدیویی تحت شبکه NVR
ضبط کننده تحت شبکه هایک ویژن NVR
ضبط کننده تحت شبکه داهوا NVR
ضبط کننده تحت شبکه تیاندی NVR
ضبط کننده تحت شبکه هایلوک NVR
انواع ضبط کننده ویدیویی دیجیتال DVR
ضبط کننده ویدیویی دیجیتال هایک ویژن DVR
ضبط کننده ویدیویی دیجیتال داهوا DVR
ضبط کننده ویدیویی دیجیتال هایلوک DVR
بر اساس تعداد کانال ضبط کننده NVR-DVR
دستگاه های رکوردر ۴ کانال
دستگاه های رکوردر ۸ کانال
دستگاه های رکوردر ۱۶ کانال
دستگاه های رکوردر ۳۲ کانال
دستگاه های رکوردر ۶۴ کانال
پکیج دوربین مداربسته کامل آنالوگ
پکیج دوربین HDTVI اقتصادی هایک ویژن
پکیج دوربین HDCVI اقتصادی داهوا
پکیج دوربین AHD اقتصادی سایر برندها
پکیج کامل تحت شبکه IP اقتصادی
پکیج دوربین مداربسته IP اقتصادی هایک ویژن
پکیج دوربین مداربسته IP اقتصادی داهوا
پکیج دوربین مداربسته IP اقتصادی تیاندی
پکیج کامل تحت شبکه IP حرفه ای
پکیج دوربین مداربسته IP حرفه ای هایک ویژن
پکیج دوربین مداربسته IP حرفه ای داهوا
پکیج دوربین مداربسته IP حرفه ای تیاندی
تجهیزات دزدگیر
دزدگیر (دستگاه اعلام سرقت)
خانه هوشمند
چشمی دزدگیر
تلفن کننده دزدگیر
ریموت کنترل دزدگیر
سایر تجهیزات اعلام سرقت
تجهیزات اعلام حریق
پنل مرکزی حریق
دتکتور و سنسور
شاسی اعلام حریق
آژیر و چراغ اخطار
سایر تجهیزات اعلام حریق
سوییچ شبکه
سوییچ شبکه PoE
سوییچ شبکه بدون PoE
آداپتور، منبع تغذیه، UPS
آداپتور
منبع تغذیه صنعتی
برق اضطراری UPS
کابل و سیم و اتصالات
کابل شبکه
کابل کواکسیال
کابل فیبرنوری
کابل HDMI و VGA
سایر کابل ها
انواع اتصالات
انواع میکروفون
رک و لوله فلکسی
انواع رک
انواع لوله فلکسی
انواع جعبه
انواع بست
پایه و کاور و صفحه کلید دوربین
انواع پایه کاور
صفحه کلید دوربین مداربسته
هارددیسک دوربین مداربسته
هارددیسک وسترن دیجیتال WD
هارددیسک سیگیت Seagate

ما همیشه چالش هایی را که متخصصین امنیتی درگیر آن‌ هستند را درک می کنیم و در تلاشیم تا با عرضه ی دوربین های مداربسته با کیفیت HD (اچ دی)، Full HD (فول اچ دی) و ۴K (فور کی) خیال شما را راحت کنیم. ما متعهدیم که به طور مداوم پیشرفت کرده و بهتر و بهتر شویم. وظیفه ی ما فراهم آوری جدیدترین و برترین محصولات دوربین های مدار بسته مخفی، دام و بولت است.

انواع دوربین ها مثل دوربین بالت دید در شب، دوربین مداربسته تحت شبکه، دوربین مداربسته HDCVI، دوربین مداربسته TurboHD، دوربین مداربسته AHD، دوربین دام، دوربین هایک ویژن، دوربین داهوا، دوربین تیاندی، دوربین هایلوک و … بخشی از محصولات و امکاناتی است که برای شما تدارک دیده ایم. قطعا به کمک نظرات شما فروشگاه را بیش از پیش مجهز خواهیم کرد.

خرید دوربین مداربسته از نمایندگی برندها در ایران، و فروش دوربین مداربسته به شما و بدون واسطه، با شفافیت کامل در قیمت ها این اطمینان خاطر را به شما می دهد که بهترین را یافته و به جمع مشتریان دیجی همکار پیوسته‌اید. پس، از همه امکانات بزرگترین مرجع دوربین مداربسته ایران بهره ببرید.

مزایای مهم استفاده از فروشگاه دیجی‌همکار:

  • – داشتن انواع دوربین مداربسته (بیش از ۵۰۰ نوع)
  • – دارای دوربین مداربسته ارزان قیمت
  • – ارسال سریع
  • – ضمانت بهترین قیمت
  • – تضمین اصل بودن کالا
  • – اطمینان از کیفیت بالا
  • – دارای نماد اعتماد الکترونیکی ۲ ستاره
  • – عضو اتحادیه کشوری کسب و کارهای مجازی
  • – عضو ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی

برای ورود به سایت می توانید روی لینک زیر کلیک نمایید :

 

فروشگاه اینترنتی دیجی‌همکار

 

 

 

بازاریابی و درک نیاز های مشتریان

بسیاری از مردم اشتباهاً واژه بازاریابی را فروش و انجام تبلیغات جهت ترغیب به خرید معنی می کنند. چنانچه کل بازاریابی را به یک کوه یخ تشبیه کنیم فروش بخش کوچکی است که در رأس آن قرار دارد و قسمت اعظم شاید بیش از ۹۰ درصد آن در زیر آب مخفی است. باید توجه داشت که فروش فقط یکی از چندین و نه مهمترین وظایف بازاریابی به شمار می رود. اگر و فقط اگر بازاریاب در تشخیص نیازهای مشتریان، تولید کالا و خدمت، قیمت گذاری، توزیع و تبلیغات توفیق حاصل نماید می تواند به سهولت به فروش کالاها و خدمات تولیدی خود نائل آید.
فیلیپ کاتلر و گری آرمسترانگ دو تن از بزرگان علم مدیریت معتقدند می توان بین تعریف های علم بازاریابی از دو دیدگاه مدیریتی و اجتماعی فرق قائل شد. تعریف بازاریابی از دیدگاه اجتماعی بدین گونه است: «بازاریابی یک فرایند اجتماعی است که بدان وسیله افراد و گروه ها از طریق تولید و مبادله محصولات و خدمات ارزشمند با یکدیگر برای تأمین نیازها و خواسته های خود اقدام کنند». تعریف بازاریابی از دیدگاه مدیریتی بدین گونه است: «هنر به فروش رساندن محصولات» .ولی پیتر دراکر
یکی از پیشروان نظریه پرداز مدیریت می گوید: «هدف بازاریابی این است که درباره فروش گزافه گویی کند، مشتری را بشناسد، او را درک کند تا بتواند کالا یا خدمتی مناسب وی به او عرضه نمایید. کمال مطلوب این است که تلاش های بازاریابی به وجود یک مشتری بینجامد، یعنی کسی که آمادگی خرید را دارد»
انجمن بازاریابی آمریکا از دیدگاه مدیریتی، بازاریابی را بدین گونه تعریف می کند : مدیریت بازاریابی عبارت است از فرایند برنامه ریزی و جامه عمل پوشیدن به دیدگاه، قیمت گذاری و توزیع کالاها و خدمات که به داده منجر شود واین داده بتواند نیازهای فردی و سازمانی مشتریان را تأمین کند
کاتلر مدیریت بازاریابی را یک هنر و علم استفاده از مفاهیم اصلی بازاریابی می داند که در راستای انتخاب بازارهای مورد هدف، جذب، نگهداری و افزایش مشتریان مورد استفاده قرار می گیرد و این کار در راستای ایجاد ارزش برای مشتری، ارائه آن به وی و ایجاد ارتباطات برتر با وی انجام می شود
در بازاریابی، حداقل سه وظیفه مهم بازارشناسی، بازارسازی و بازارداری وجود دارد.بازارشناسی یعنی تحقیق بازار، بازارسازی یعنی ایجاد و افزایش سهم بازار و بازارداری یعنی حفظ بازار موجود. برای بازارداری راهی بجز متمایز شدن وجود ندارد و آن به معنای انجام کاری متفاوت و متمایز از دیگران است. بازار یعنی برخورداری از ب :بینش و بصیرت خاص بازار، الف :استعداد لازم برای برقراری ارتباط، ز :زیرکی، الف :انگیزه و شور و شوق برای برقراری انجام کار و ر: رقابت

 مدیریت بازاریابی

اکثر مردم با یک نگرش سطحی و محدود نسبت به موضوع بازاریابی، آن را مجموعه ای از تلاش ها در جهت یافتن مشتریان بیشتر برای کالاها و محصولات فعلی شرکت می دانند. اما آنچه که مسلم است، این است که هر مؤسسه و سازمانی همیشه با سطوح مطلوب و مورد انتظار برای محصولات خود مواجه نیست. در یک زمان امکان دارد که تقاضا برای محصولات مطلوب، در زمانی احتمال دارد که تقاضا خیلی کم و ناکافی و زمانی دیگر هم ممکن است تقاضا برای محصولات موسسه بیش از حد متعارف باشد. اینجاست که مدیر بازاریابی باید با توجه به اهداف سازمان و وضعیت موجود به تنظیم تقاضا پرداخته و راه حل های منطقی را برای روبرو شدن با این وضعیت های مختلف پیدا کند. با توجه به مراتب فوق وظیفه یک مدیر بازاریابی تنها ایجاد تقاضا و افزایش آن نبوده بلکه گاهاً تغییر تقاضا و حتی کاهش آن نیز بر عهده وی می باشد. بدین جهت مدیریت بازاریابی را مدیریت تقاضا نیز می نامند.
پس با توجه به مطالب عنوان شده، مدیریت بازاریابی به صورت زیر قابل تعریف است:
مدیریت بازاریابی عبارت است از: «تجزیه و تحلیل، طرح ریزی، اجرا و کنترل برنامه های تعیین شده برای فراهم آوردن مبادلات مطلوب با بازارهای موردنظر به منظور دستیابی به هدف های سازمان» در واقع تأکید مدیریت بازاریابی بیشتر بر تعیین محصولات سازمان بر مبنای نیازها و خواسته های بازار مورد نظر و نیز استفاده از قیمت گذاری، ارتباطات و توزیع مؤثر جهت آگاهی دادن، ایجاد محرک و ارائه خدمت به بازار است

 فلسفه های بازاریابی

 دیدگاه مبتنی بر تولید

دیدگاه مبتنی بر تولید یکی از قدیمی ترین دیدگاه ها است و بر این پایه قرار دارد که مصرف کننده محصولاتی را ترجیح می دهد که ارزان قیمت است و به میزان کافی در دسترس باشد. مدیران طرفدار این دیدگاه می کوشند تولید را با کارایی وبا کاهش دادن هزینه ها انجام دهند و محصولات را در سطحی گسترده توزیع کنند. در کشورهای در حال توسعه این دیدگاه می تواند معقول باشد، زیرا مصرف کنندگان بیشتر به ماهیت محصول و نه ویژگی های خاص آن توجه می کنند. همچنین زمانی که شرکتی بخواهد بر گستره ی کار خود بیافزاید از این دیدگاه استفاده می کند.

فلسفه مبتنی بر تولید فلسفه ای مناسب و پاسخگو در دو وضعیت است :

اول آنکه تقاضا برای کالا بیشتر از عرضه آن باشد. در این حالت مدیریت در جستجوی راه ها و روش هایی می باشد که از طریق آن ها تولید را فزونی بخشد و پاسخگوی خواسته های مصرف کنندگان گردد. دوم آنکه هزینه تمام شده تولید کالا بالا باشد و بالابردن کارایی در تولید و بهره وری برای پایین آوردن هزینه تولید لازم بنظر آید. این حالت عموماً در مورد کالاهایی که اختراع جدیدی بوده و هنوز گسترش عام نیافته اند بیشتر دیده می شود. هنگامی که کالایی در مرحله تولید و عرضه است قیمت تمام شده بالا بوده و تولید محدود و در نتیجه فروش نیز به همان میزان محدود می باشد

 دیدگاه مبتنی بر محصول

برخی دیگر از شرکت ها از دیدگاه مبتنی بر محصول پیروی می کنند و دیدگاه مزبور بر این پایه قرار دارد که مصرف کنندگان محصولاتی را ترجیح می دهند که از نظر کیفیت، عملکرد و نوآوری نسبت به بقیه برتر باشد. در این سازمان ها مدیران توجه خود را معطوف محصولات بهتر و مرغوب تری می نمایند و با این فرض که خریداران همواره به دنبال محصولاتی با کیفیت و عملکرد بهتر هستند می کوشند بر کیفیت محصولات خود بیافزایند.

اغلب شرکت هایی که دارای چنین دیدگاهی هستند، هنگام تولید و عرضه محصول هیچ توجهی به نظر مصرف کننده نمی نمایند و از مهندسان خود می خواهند محصولاتی مرغوب و استثنائی طرح ریزی نمایند. به هر حال دیدگاه مبتنی بر کیفیت محصول می تواند به پدیده ای بینجامد که به آن نزدیک بینی بازاریابی می گویند. بدین معنی که تمام کوشش تولیدکننده، صرف کالای خود شده و از محیط پیرامونی و مسائل حاکم بر جامعه و مصرف کننده غافل می شوند، همین باعث شکست او در کارش می شود و در نهایت وی را از ارائه تولید بهتر باز می دارد

 دیدگاه مبتنی بر فروش

دیدگاه مبتنی بر فروش یکی دیگر از دیدگاه های متداول است و شرکت های طرفدار دیدگاه مزبور بر این باورند که اگر مصرف کنندگان و واحدهای تجاری به حال خود رها شوند، آن طور که باید و شاید محصولات شرکت را نخواهند خرید. از این رو، سازمان برای به فروش رساندن محصولات و ترویج آن ها باید به یک سیاست تهاجمی دست بزند. دیدگاه مزبور براساس این فرض قراردارد که باید مصرف کنندگان را وادار به خرید کرد. بنابراین شرکت باید نیروی خود را صرف فروش کند و برای ترغیب و تشویق خریداران از همه ابزارهای تبلیغ و ترویج استفاده کند. دیدگاه مبتنی بر فروش به طور فزاینده ای در مورد کالاهایی اعمال می شود که خریداران معمولاً در اندیشه خرید آن نیستند مانند محصولاتی که شرکت های بیمه ارائه می نمایند. بیشتر شرکت ها هنگامی که با تولید بیش از حد ظرفیت واحد تولیدی روبرو هستند از این دیدگاه استفاده می نمایند. هدف این دیدگاه فروش تولیدات است و نه عرضه آنچه بازار خواستار آن می باشد

تحقیقات بازاریابی نشان داده است که در بازاریابی خدمات لازم نیست که به همه مشتریان به طور یکسان خدمت رسانی کرد. زیرا گروه های مختلف مشتریان از نظر علایق، رفتار و پاسخگویی به بازاریابی تا حد زیادی، بایکدیگر متفاوت هستند، و بسیاری از آنان برای بنگاه هزینه ساز بوده و دارای پتانسیل سوددهی حتی در بلند مدت نیز نمی باشند. از طرف دیگر برآورده ساختن تمام انتظارات مشتریان نه عملی است و نه سود آور، بنابراین برای یک بنگاه بهتر آن است که برخی از مشتریان خود را به جای دیگر سوق دهد و یا حتی به نوعی عذر آنان را بخواهد به این ترتیب هم سازمان و هم مشتری به ارزش بیشتری دست می یابند.

دسته بندی مشتری، روش تجزیه و تحلیل نیازها، دیدگاه ها و انتظارات پیچیده مشتریان است که با طبقه بندی مشتریان به طبقات همگون یعنی افراد خاصی که نیازها، ادراکات و توقعات مشابه دارند، صورت می گیرد .مشتریان باید بر اساس واقعیت های زندگی و تصمیمات مناسب دسته بندی شوند. تصمیم های مختلف دسته بندی مختلف می طلبد

برای نمونه می توان به طرح طبقه بندی امارت بانک که اولین بانک کشور امارات و دویست و سی امین بانک دنیا به لحاظ دارائی می باشد اشاره نمود. در این طرح مشتریان به دو گروه عادی و ارزشمند تقسیم بندی می شوند. سرویس ویژه امارات بانک مختص مشتریان ارزشمند با قدرت و پشتوانه مالی بالا می باشد.

از طرف دیگر درک نیاز های مشتریان با سطوح مختلف سود دهی و ارائه خدمات به آنان بر اساس این تفاوت ها، برای بنگاه های مالی ، بیش از پیش از اهمیت حیاتی برخوردار شده است این بنگاه ها دریافته اند که با شناخت و استفاده از تفاوت هایی که در پتانسیل سود دهی دسته های گوناگون مشتریان وجود دارد همچنین، با گسترش دیدگاه های مناسب برای خدمت رسانی به آنان، قادر هستند سود خود را به حداکثر برسانند.برای مثال شرکت فدرال اکسپرس بر اساس میزان سود آوری مشتریان خود، آنها را به سه دسته خوب، بد، زشت، تقسیم کرده و به این ترتیب، تحول بزرگی در فلسفه بازاریابی خود به وجود آورده است. همچنین اکنون به جای آن که برای تمام مشتریان به یک شیوه بازاریابی کند، تلاش خود را وقف جذب مشتریان خوب، سعی در تبدیل مشتریان بد به مشتریان خوب و حذف مشتریان زشت کرده است. به همین ترتیب مرکز خدمات فرست یونین که ششمین بانک بزرگ آمریکاست، مشتریان خود را با گذراندن مربع های رنگی بر روی صفحه کامپیوتر و استفاده از نوعی فناوری پایگاه اطلاعاتی به نام «انشتاین» علامت گذاری می کند. مشتریان سبز آنهایی هستند که سود آورند و از پشتیبانی خدمات مشتری بیشتری برخوردارند در حالیکه مشتریان قرمز به معنای از دست دادن پول برای بانک هستند و امتیاز ویژه برای آنها در نظر گرفته نمی شود

 تفاوت مشتری با ارباب رجوع

مشتری نوعی ارباب رجوع است اما رفتار هر فرد در این نقش تفاوت هایی با سایر نقش هایش در جامعه  دارد که ما به برخی از آنها اشاره می کنیم تا اهمیت رابطه مشتری با بانک مشخص شود و در نتیجه مشتری مورد شناسایی قرار گیرد

1-حق انتخاب :

مشتری حق انتخاب دارد اما همین فرد در نقش ارباب رجوع برای مراجعه به سایر سازمانها وموسسات حق انتخاب گزینش  ندارد.واغلب مجبور است که به آن موسسه خاص مراجعه کند. ویژگی فوق یعنی حق انتخاب باعث می شود که موسسه ای چون بانک برای جذب مشتری با سایر موسسات رقیب به رقابت بپردازد و در پیشرفت و پویایی سازمان خود بکوشد.

2 – استمرار حرکت:

وقتی صحبت از مشتری می شود نوعی ارتباط مستمر تداعی می شود. برای مثال مشتری بانک ارتباطی مستمر و پایاپی با بانک دارد و برای همین به نام مشتری شناخته می شود و اگر می خواست این فرد یکبار به بانک مراجعه کند قطعا برای کاری صرفا خدماتی بوده و مشتری محسوب نمی شد.

3 – ارتباط عاطفی:

مراجعه افراد به موسسات و ادارات دولتی در محیطی رسمی و به تعبیری خشک صورت می گردداما رابطه مشتری با بانک اینگونه نیست. مشتری و بانک در یک تعامل عاطفی با یکدیگر در ارتباطند. مردم بانک را مانند خانه دوم می دانند و کارکنان بانک را دوست دارند بسیاری از مشتریان قدیمی و با سابقه به محض ورود به شعبه ابتدا با کارکنان احوالپرسی می کنند و اگر یکی از کارکنان حضور نداشته باشد  از مسئول شعبه جویای احوال وی می شوند. در خیلی از محیط های کوچک مشتریان بدون هیچ چشم داشتی کارکنان شعبه را همچون اعضای خانواده خود در مراسم، جشن ها و شادی های خود دعوت می کنند.

4 – ارتباط حقوقی متقابل:

در موارد زیادی مردم به سازمانی مراجعه می کنند که سازمان هیچ نیازی به مراجعه این افراد ندارد و یا بر عکس موسساتی هستند که افرادی را احضار می کنند که آن افراد هیچ نیازی به مراجعه آن ندارند. اما در هر مورد اجبار و ضرورت ارتباط را ایجاب می کند . در حالیکه ارتباط بانک و مشتری اینگونه نیست، بانک و مشتری نیازی متقابل به یکدیگر دارند. بانک محلی امن برای سپرده گذاری، تامین اعتبار، دریافت تسهیلات و برنامه ریزی مالی برای مشتریان است. و مشتریان نیز صاحب اصلی بانک هستند.